BOŞANMIŞ KİŞİLERDE BOŞANMA SONRASI UYUM SÜRECİ VE ÖZ ELEŞTİREL RUMİNASYON ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kadın ve Aile Araştırmaları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLI AKYÜZ GÜNDÜZ
Danışman: Yaşar Barut
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın temel amacı, boşanma deneyimi yaşamış olan bireylerin boşanma sonrası yaşadıkları uyum süreçlerinde öz eleştirel ruminasyonun etkisini incelemektir. Çalışmanın veri seti, Türkiye'de boşanma deneyimi yaşamış kadın ve erkeklerin oluşturduğu 214 bireydir. Araştırmada veri toplama araçları olarak demografik bilgilere ulaşabilmek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", boşanma sonrası uyum düzeyini ölçmek için "FISHER Boşanmaya/Ayrılığa Uyum Ölçeği-Kısa Formu" ve öz eleştirel ruminasyon düzeyini belirlemek amacıyla "Öz Eleştirel Ruminasyon Ölçeği" kullanılmıştır. Veri analizleri, SPSS 27 programı aracılığı ile gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda araştırma, boşanma sonrası bireyin duygusal, sosyal ve psikolojik olarak ne ölçüde uyum sağlayabildiğini anlamayı ve bu süreçte öz eleştirel düşünme biçiminin etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Öz eleştirel ruminasyon, bireyin geçmiş yaşantılarında kendine yönelik yaptığı olumsuz değerlendirmeleri, sürekli ve çözüm odaklı olmayan biçimde tekrar tekrar düşünme eğilimidir. Bu düşünce biçiminin, bireylerin boşanma sonrasında yaşadıkları adaptasyon ve dengeleme çabalarını kapsayan ve bireyin kendini yeniden yapılandırması, yaşamını yeniden düzenlemesi, yeni koşullara psikolojik olarak direnç göstermesiyle ilerleyen boşanmaya uyum süreçlerini nasıl etkilediği araştırmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Ayrıca bu araştırma, psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmetlerinde bireylerin ihtiyaçlarının daha iyi anlaşılmasına katkı sunabilir. Uyum sürecine etki eden bireysel ve çevresel faktörlerin daha ayrıntılı biçimde ele alınması, ileride yapılacak benzer çalışmalara da yön gösterebilir. Elde edilen bulgulara göre, öz eleştirel ruminasyon düzeyi arttıkça boşanmaya/ayrılığa uyum düzeyinde azalma görülmektedir. Ayrıca, yaş, cinsiyet, eğitim durumu, çalışma durumu, evlilik süresi ve yaşanılan il gibi bazı demografik değişkenlerin de uyum düzeyinde farklılıklara yol açtığı ve uyum düzeyi üzerinde anlamlı etkiler yarattığı tespit edilmiştir. Bu bulgular, boşanma sonrası bireylerin karşılaştığı zorlukların anlaşılması açısından önem taşımaktadır. Çalışma, boşanma sonrası uyum sürecini anlamada önemli katkılar sunmakta ve uzmanlar ile uygulayıcılar için yol gösterici olma niteliği taşımaktadır.