Bağlam-bağımlı veri zarflama analizi ve bir uygulama
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstatistik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVENUR PALA
Danışman: Talat Şenel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Veri zarflama analizi (VZA), çoklu girdi ve çıktıya sahip karar verme birimlerinin (KVB) etkinlik sınırını belirlemede kullanılan bir yöntemdir. VZA, KVB 'ler tarafından tek bir etkinlik sınırı oluşturup, bu sınıra göre KVB 'lerin göreli etkinliğini ölçer. Bağlam-bağımlı VZA, bir dizi KVB 'nin belirli bir değerlendirme bağlamına karşı değerlendirildiği bir VZA yaklaşımıdır. Bağlam-bağımlı VZA yönteminde; KVB 'ler tarafından farklı seviyelerde etkinlik sınırları oluşturulur, her bir etkinlik sınırı bağıl çekicilik ve ilerleme ölçümleri için değerlendirme bağlamı olarak kullanılır. Bu çalışma Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlükleri üzerinde, 2012 yılı verileri baz alınarak yapılmıştır. Bu çalışmada; belirli bir performans seviyesindeki il müdürlüklerinin, nispeten yetersiz ve nispeten yeterli performanslar gösteren il müdürlükleri sırasıyla değerlendirme bağlamı olarak seçildiğinde, bağıl çekicilik ve ilerleme ölçümlerini sunan bağlam-bağımlı VZA yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. Yöntem ayrıntılarıyla ele alınmış, aylak temelli ölçüyü kullanan aylak temelli bağlam-bağımlı VZA modeline de yer verilmiştir. Çalışmada personel sayısı, işyeri sayısı, il nüfusu girdi değişkenleri; aktif sigortalı ve emekli sayıları çıktı değişkenleri olarak alınıp, bağıl çekicilik ve ilerleme ölçümleri için girdiye yönelik bağlam-bağımlı VZA modeli kullanılmıştır. Ayrıca belirli etkinlik seviyesinde yer alan il müdürlükleri için referans kümeleri oluşturulmuştur. Böylece il müdürlükleri kendi performanslarına en yakın karşılaştırma hedeflerini dikkate alarak, kademeli olarak performanslarını geliştirme fırsatını elde etmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Veri Zarflama Analizi (VZA), Çekicilik, İlerleme, Bağlam-Bağımlı VZA, Aylak Temelli Ölçü, Karşılaştırma.