İlkokullarda program dışı etkinliklere ilişkin okul yöneticisi, öğretmen, öğrenci ve veli görüşleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİSE ACARTÜRK OLÇAY

Danışman: Ceren Çevik Kansu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Program dışı etkinlikler, öğretim süreci içinde ya da dışında gerçekleştirilen öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla düzenlenen spor, sanat ve akademik tabanlı etkinlikleri kapsar. Bu araştırma ilkokullarda program dışı etkinliklere ilişkin okul yöneticilerinin, öğretmenlerin, öğrencilerin ve velilerin görüşlerini tespit etmeye yönelik nitel bir araştırmadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik ve ölçüt örneklem yöntemleri tercih edilmiştir. Araştırma 2023-2024 bahar yarıyılında Van ilinde tüm ilçelerde (Bahçesaray, Başkale, Çaldıran, Çatak, Edremit, Erciş, Gevaş, Gürpınar, İpekyolu, Muradiye, Özalp, Saray, Tuşba) bulunan ilkokullarda görev yapan okul yöneticileri, sınıf öğretmenleri, bu öğretmenlerin öğrencileri ve velileri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri araştırmacı tarafından geliştirilen her bir araştırma grubu için ayrı ayrı düzenlenen yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler nitel veri analizi tekniklerinden içerik analizi yöntemiyle Atlas.ti 24 programı aracılığıyla kodlanmış ve kodlardan kategorilere ve temalara ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin genel olarak okulların imkanları doğrultusunda program dışı etkinlik düzenledikleri görülmüştür. Uygulama açısından kontrol edilemeyen durumlar söz konusu olmadığı sürece etkinlik planlayabildikleri ve bu etkinliklerin öğrencilere disiplin, zaman yönetimi ve özgüven kazandırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca hem okul yöneticilerinin hem de öğretmenlerin görüşlerine göre program dışı etkinliklere katılan öğrencilerin ders başarılarında artış olduğu ve okul ortamında daha az davranış problemi yaşadıkları gözlemlenmiştir.Veliler, program dışı etkinliklerin çocuklarında okula aidiyet konusunda ve okula yönelik motivasyon konusunda yardımcı olduğunu, sosyal becerilerinin geliştiğini ve arkadaş ilişkilerinin güçlendiğini belirtmişlerdir. Öğrenciler ise program dışı etkinliklerin, kendilerini ifade etme ve liderlik becerilerini geliştirme konusunda fırsatlar sunduğunu, aynı zamanda öz güvenlerini artırdığını ifade etmişlerdir. Öğrenciler, bu etkinlikler sayesinde yeni ilgi alanları keşfettiklerini ve kendilerini daha iyi tanıdıklarını belirtmişlerdir. Sonuç olarak, araştırma bulguları, program dışı etkinliklerin eğitim sürecine önemli katkılar sağladığını ve öğrencilerin hem akademik hem de kişisel gelişimlerine olumlu etkileri olduğunu göstermektedir. Öğrencilerin liderlik becerilerini ve işbirliği yeteneklerini geliştirebilecekleri etkinliklerin vurgulanması önemlidir. Ayrıca, sanat ve kültürel faaliyetlere katılımın artırılmasıyla öğrencilerin yaratıcılık ve duygusal zeka düzeylerinin yükseldiği gözlemlenmiştir. Bu nedenle, okullarda program dışı etkinliklerin teşvik edilmesi ve desteklenmesi gerektiği önerilmektedir.