Ömer Seyfettin'in hikâyelerinde aile ve toplumsal cinsiyet

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kadın ve Aile Araştırmaları Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MAHMUT BEKTAŞ

Danışman: Yaşar Barut

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Edebiyatımıza getirmiş olduğu ilkler ile bilinen Ömer Seyfettin, eserleri, düşünceleri ve hikâye türüne getirmiş olduğu yenilikleriyle gerek kendi döneminde gerekse kendi döneminden sonraki sanatçıları etkilemesi bakımından önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada, edebiyatımızın en önemli yazarlarından birisi olan Ömer Seyfettin'in hikâyelerinde aile ve toplumsal cinsiyet unsurlarının nasıl vurgulandığı incelenerek toplumsal cinsiyet ve aile hakkındaki düşünceleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Toplumun en küçük birimi olan aile, toplumsallaşmanın başladığı ilk yerdir. Toplumun aileyi, ailenin de toplumu etkilediği aşikârdır. Bu bağlamda Ömer Seyfettin'in hikâyelerinde aile yapıları, aile içinde kadın- erkek ve çocuk ilişkileri, aşk, evlilik ve boşanma ile ilgili düşünceler; din, eğitim, ekonomi, değerler gibi olguların işlevleri değerlendirilmiştir. Hikâyelerinde işlemiş olduğu toplumsal meseleler günümüze de ışık tutmaktadır. Ekonomik ve ahlaki bozukluklardan, bilinçsizce yapılan Batılaşma hayranlığından, halkın içine düştüğü ümitsizlikten kurtulmanın yolu olarak milli ve manevi değerlerle yüklü, bilgili, kültürlü, kendi ayakları üstünde durabilen, geçmişini bilen ve geleceğe ümitle bakabilen bir toplumdan geçtiğine inanmaktadır. Toplumsal cinsiyet kelimesi son zamanlarda çok sık kullanılmaya başlansa da ataerkil toplumlarda tarihin her döneminde belirgin özelliklerini göstermektedir. Üzerinde durulan toplumsal cinsiyet kalıp yargıları ve toplumsal cinsiyet rolleri, hikâyenin yazılmasından yüz yıl geçmesine rağmen günümüzde de devam ettiği anlaşılmaktadır. Anahtar Sözcükler: Ömer Seyfettin, Toplumsal Cinsiyet, Aile, Kadın - Erkek