Nevbahtî'nin Fıraku'ş-Şîa'sında Şiî mezheplere yaklaşımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ADEM ÖZKURT
Danışman: Harun Yıldız
Özet:Şiîlik, İslam Mezhepler Tarihi'nde ortaya çıkan ilk mezheplerden biridir. Özellikle imâmet eksenli olarak ortaya çıkan Şiîlik, daha sonra birçok gruba ayrılmıştır. Bunlar arasında Hz. Ali ve imamlar hakkında aşırı görüş sahipleri bulunmaktadır. Fakat daha ılımlı ve uzlaşmacı görüşleri olanlar da vardır.Şiî kültür dünyası içinde yetişmiş önemli düşünürlerden biri de, Nevbahtî (ö.310/922)'dir. Fıraku'ş-Şîa isimli eseri, Şiî Mezhepler Tarihi yazıcılığı içerisinde önemli çığırlar açmış bir eserdir. Biz de bu çalışmamızda, Nevbahtî'nin bu eserdeki Şiî mezheplere yaklaşımını ele aldık. Eserini Şiî fırkaların imâmet anlayışları üzerine tesis eden Nevbahtî, öncelikle Hz. Peygamber'in vefatıyla birlikte imâmet meselesindeki ihtilaflara ve neticesinde ortaysa çıkan görüşlere değinmiştir. Daha sonra Şiî fırkaların imâmete dair görüşlerini ortaya koyan müellif, özellikle gulât fırkaların görüşlerine yer vermiştir. Nevbahtî, mezhepler arasındaki ihtilafın temelinde imâmet meselesinin bulunduğu görüşündedir. Müellifin en önemli özelliği ise, yaşadığı dönem düşünüldüğünde, söz konusu mezheplere olabildiğince objektif ölçülerin sınırları içerisinde bir yaklaşım ortaya koymasıdır.Çalışmamızda Nevbahtî'nin, gerek yaşadığı döneme, gerekse ilmî çalışmalarına vâkıf olmak, ayrıca Şîa ve fırkaları hakkında ortaya atılan iddiaların ne derece geçerli olduğunu içeriden bir bakışla ortaya koymayı hedefledik.Yine bu çalışmamızda, Nevbahtî'nin eserinde özellikle Şiî mezheplere dair görüş ve yaklaşımları ile konu hakkında araştırma yapan diğer bilginlerin görüşleri mukayese edilmiştir. Böylece Nevbahtî'nin eserinde ortaya koyduğu kendi görüşleri ile aynı konularda araştırma yapan diğer müelliflerin görüşleri arasında karşılaştırma olanağı elde edilmiştir.