Yayılıcı dağ muşmulasının (Cotoneaster horizontalis decne.) tohum ve çelikle çoğaltılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZNUR KABASAKAL KALAYCI
Danışman: Hüseyin Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma 2014-2015 yılları arasında yürütülmüş ve yayılıcı dağ muşmulası (Cotoneaster horizontalis Decne.) tohum ve çelikle çoğaltılmıştır. Yayılıcı dağ muşmulasının tohumla çoğaltılmasında meyve içinde ve dışında kuru soğukta (+4°C) ve farklı sürelerde (0, 30, 60, 90 ve 120 gün) katlanan tohumlara farklı dozlarda gibberellik asit (GA3)(0, 500, 1000 ve 2000 ppm) uygulanarak çimlenme, şaşırtılan ve yaşayan bitki oranı (%) belirlenmiştir. Yayılıcı dağ muşmulasının çelikle çoğaltılmasında ise iki farklı deneme kurulmuştur. İlk denemede farklı zamanlarda (Haziran, Temmuz ve Ağustos) alınan yapraklı çeliklere değişik dozlarda (0, 500, 1000 ve 2000 ppm) Indole-3-butryic asit (IBA) uygulandıktan sonra ısıtmasız cam seradaki alttan ısıtmalı (22°C) tavalarda ve torf ile perlit içinde köklendirilmiştir. İkinci denemede ise farklı zamanlarda (Haziran, Temmuz ve Ağustos) alınan yapraklı yayılıcı dağ muşmulası çeliklerine değişik dozlarda IBA (0, 500, 1000 ve 2000 ppm) uygulandıktan sonra ısıtmasız cam serada ve alttan ısıtma yapılmayan köpük viyöllerdeki (16x24 mm çapve 5 cm derinlik)torf ve perlit içinde köklendirilmiştir. Köklendirme çalışmalarında ise köklenme oranı (%), kök uzunluğu (cm), kök sayısı (adet), köklenme derecesi (1-9), şaşırtılan ve yaşayan bitki oranları tespit edilmiştir. Yayılıcı dağ muşmulası (Cotoneaster horizontalis Decne.) tohumlarında çimlenme oranı bakımından meyve içinde ve 120 gün +4°C'de bekletme ve 0 ppm GA3 uygulaması %18.00'lik bir çimlenme başarısı gösterirken diğer tüm uygulamalar bundan düşük olmuştur. Alttan ısıtmalı tavalarda yapılan çelikle çoğaltmada Temmuz x 500 ppm IBA x torf uygulaması %98.33 ile en yüksek köklenme oranına sahip olmuştur. Kök uzunluğu, kök sayısı ve köklenme derecesisırasıyla 8.00 cm (Ağustos x 500 ve1000 ppm IBA x torf), 6.67 adet (Haziran x 1000 ppm IBA x perlit) ve 5.33 (Temmuz x 500 ppm IBA x torf) olduğu tespit edilmiştir. Şaşırtılan bitki oranı %86.68 ile Temmuz x 0 ppm IBA x torf uygulamasında en yüksek olurken yaşama oranı en yüksek %86.68 ile Temmuz x 0 ppm IBA x torf ortamından elde edilmiştir. Isıtmasız serada ve alttan ısıtma yapılmadan köpük viyöllerdeki torf ve perlit içinde yapılan çelikle çoğaltma çalışmasında ise en yüksek köklenme ve şaşırtılabilen bitki oranı %95.33 ile Temmuz x 500 ppm IBA x perlit uygulamasından elde edilmiştir. Ayrıca kök uzunluğu bakımından 5.67 cm ile Ağustos x 2000 ppm IBA x perlit uygulaması en iyi sonucu verirken kök sayısının 5.67 adet ile Ağustos x 2000 ppm IBA x perlit uygulamasından alındığı tespit edilmiştir.