Müzik destekli planlı eğitim programının roman kadınların serviks kanseri ve taramalarına ilişkin farkındalıkları ve sağlık inançları üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MESİYA AYDIN
Danışman: Ilknur Aydın Avci
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı Sağlık İnanç Modeli'ne dayalı müzik destekli planlı eğitim programının Roman kadınların serviks kanseri ve taramalarına ilişkin farkındalıkları ve sağlık inançlarına etkisini belirlemektir. Araştırma tek kör randomize kontrollü öntest-sontest kontrol gruplu deneysel modele uygun olarak yapılmıştır. Bu araştırma Samsun ili Canik ilçesi, Yavuz Selim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran ve araştırma kriterlerine uyan deney grubunda 40 kontrol grubunda 40 Roman kadın ile Ağustos 2020-Kasım 2021 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın ön test ve son test verileri araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen kişisel anket formu, Rahim Ağzı Kanseri (Serviks) ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Deney grubuna 4 hafta süren eğitim programı ve 2 hafta süren müzik destekli eğitim uygulaması yapılmıştır. Program bitiminden 3 ay sonra deney ve kontrol gruplarına son testler uygulanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Paired t testi, Wilcoxon Testi, ki-kare testi, Mann-Whitney U, Independent t testi, İki Faktörlü ANOVA ve Pillai's Trace Testi kullanılmıştır. Araştırmaya başlanmadan önce Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulu'ndan ve Samsun Halk Sağlığı Müdürlüğü'nden gerekli yasal izinler alınmıştır. Araştırmanın NCT04756440 numarası ile Clinical Trials kaydı bulunmaktadır. Deney grubundaki kadınların girişim sonrasında %27.5'inin pap smear testini yaptırdığı ve kontrol grubundaki kadınların ise hiçbirinin araştırma süresince pap smear testini yaptırmadığı saptanmıştır. Girişim sonrasında deney grubundaki Roman kadınların serviks kanseri ve taramalarına ilişkin farkındalıklarında ve Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği tüm alt boyutlarının puan ortalamalarında girişim öncesine göre anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,001). Araştırmanın sonucunda Sağlık İnanç Modeli'ne dayalı uygulanan müzik destekli planlı eğitim programının Roman kadınların serviks kanseri ve taramalarına yönelik farkındalık ve sağlık inançlarını olumlu yönde etkilediği bulunmuştur.