Yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinden matematiksel morfoloji yöntemi ile kartografik detay çıkarımı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Harita Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AZİZ UĞUR TONA

Danışman: Derya Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde mekânsal bilginin toplanması, analizi ve sunumu aşamasında teknolojik gelişmelerden yararlanılarak kalite ve hız konusunda önemli aşamalar kaydedilmektedir. Bu kapsamda yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinden kartografik detayların çıkarılması ve bu detayların kartografik kurallar çerçevesinde sayısal harita ürünü veya Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) verisi olarak kullanımı konusunda da önemli çalışmalar yapılmaktadır. Son yıllarda yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin elde edilmeye başlanmasıyla uzaktan algılama teknolojisi daha fazla içerik ve geometrik doğruluk sağlamaya başlamış, bu gelişmeler uzaktan algılamanın kartografik detay çıkarımında kullanım olanaklarını arttırmıştır. Ancak bugün yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin sahip olduğu zengin içerik nedeniyle daha gelişmiş analiz metotlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu tez çalışmasında da yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinden kartografik detay çıkarımında matematiksel morfolojinin kullanımı konusuna odaklanılmıştır. Bu amaçla Ankara-Sincan'a ait bir test alanında 2006 yılı Ikonos uydu görüntüsü maksimum benzerlik, destek vektör makineleri ve nesne tabanlı sınıflandırma olmak üzere üç farklı teknik kullanılarak sınıflandırılmış, daha sonra sınıflandırılmış görüntülerde matematiksel morfolojik işlemler uygulanarak morfolojik işlemlerin sınıflandırılmış görüntünün doğruluğunu nasıl etkilendiği araştırılmıştır. Çalışmada matematiksel morfolojik işlemlerin destek vektör makineleri ve maksimum benzerlik sınıflandırmasına ait sonuçlarda doğruluğu arttırmada etkili olduğu görülmüştür. Nesne tabanlı sınıflandırma sonuçlarında ise herhangi bir doğruluk artışı sağlanamamıştır. Çalışmanın sonucunda matematiksel morfolojik işlemlerin, sınıflandırılmış görüntü üzerinde kullanılmasının doğruluğu artırıcı bir etkisi olabileceği, bu iyileştirmenin de çalışma alanına ve kullanılan sınıflandırma yöntemine bağlı olarak elde edilen sonuçlara göre değişim gösterebileceği anlaşılmıştır.