Rize yöresinde yetiştirilen gökkuşağı alabalıklarında (Oncorhynchus mykıss Walbaum, 1792) parazitlerin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Su Ürünleri Hastalıkları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELTEM ÖZER
Danışman: Gökmen Zafer Pekmezci
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Su ürünleri yetiştiriciliği dünyada en hızlı büyüyen gıda üretim sektörlerinden biridir. Dünya'da Atlantik somonu (Salmo salar) ve gökkuşağı alabalığının (Oncorhynchus mykiss) küresel üretimi sürekli artmaya devam etmektedir. Türkiye gökkuşağı alabalığı yetiştiriciliğinde önemli bir üretim potansiyeline sahiptir. Günümüzde dünya çapında kültür balıkçılığında önemli sağlık sorunlarına ve ölümlere neden olan enfeksiyöz hastalıklar halen çiftlik balığı üretimini sınırlayan en önemli faktörlerden biri olmaya devam etmektedir. Türkiye'de gökkuşağı alabalığı üretiminde önemli sağlık sorunlarına ve ölümlere neden olan enfeksiyöz ajanlar arasında parazit türleride yer almaktadır. Kültür balıklarında koruyucu hekimlik ve balık sağlığı yönetimi açısından paraziter enfeksiyonların belirlenmesi için epidemiyolojik verilere duyulan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. Bu tez çalışmasında Doğu Karadeniz Bölgesi Rize İl'inde özel bir ticari işletmede havuzlarda yetiştiriciliği yapılan gökkuşağı alabalıklarını (Oncorhynchus mykiss) enfekte eden paraziter etkenlerin tespiti ve enfeksiyon parametrelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu tez çalışması Türkiye'nin Doğu Karadeniz Bölgesi Rize İl'inde yer alan özel bir ticari gökkuşağı alabalığı işletmesinde yapılmıştır. Araştırmada Şubat‒Ekim 2023 tarihleri arasında 15‒200 g ağırlığındaki toplam 270 adet gökkuşağı alabalığının (Oncorhynchus mykiss, Walbaum 1792) parazitolojik inlemesi yapılmıştır. Araştırmada 270 adet gökkuşağı alabalığının 43'ünün bir veya daha fazla sayıda parazit türü ile enfekte olduğu ve genel enfeksiyon oranının %15,9 olduğu tespit edilmiştir. Gökkuşağı alabalıklarının sadece protozoon parazitler ile enfekte olduğu görülürken, metazoon parazitler ile karşılaşılmamıştır. Gökkuşağı alabalıklarının bağırsaklarında Spironucleus salmonis, deri ve yüzgeçlerinde Ichthyobodo spp., Chilodonella spp. ve Ichthyophthirius multifiliis türleri bulunmuştur. Gökkuşağı alabalıklarında Spironucleus salmonis, Ichthyobodo spp., Chilodonella spp. ve Ichthyophthirius multifiliis türlerinin enfeksiyon oranları vee derecesinin sırası ile %10,7, %4, %1,8, %1,1 ve 1‒3, 1‒4, 1‒4, 1‒2 olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın yapıldığı ticari işletmede şubat, mart, nisan ve ekim aylarında incelenen gökkuşağı alabalıklarında parazitler ile karşılaşılmıştır. Bu çiftlikte yoğun antiparaziter banyo uygulamaların (tuz banyosu) yaptırıldığı aylarda (mayıs‒ekim) incelenen gökkuşağı alabalıklarında parazitler ile karşılaşılmamıştır. Gökkuşağı alabalığı işletmelerinde paraziter enfeksiyonlardan korunmak için iyi sağlık yönetimi uygulamalarına dikkat edilmelidir.