Holştayn ve simental ineklerinde barınak ve hayvan hijyenin bazı davranış özellikleri, süt verimi, süt bileşimi ve mastitis ile ilişkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Zootekni (veteriner) Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE ÇELEBİ

Danışman: Filiz Akdağ

Özet:

Amaç: Bu araştırma, farklı laktasyon dönemlerindeki Holştayn ve Simental ineklerinde barınak ve hayvan hijyeninin bazı davranış özellikleri ile süt verimi, süt bileşimi ve mastitis ile ilişkisini belirleyebilmek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırmada, laktasyonun erken ve orta döneminde olan Holştayn ve Simental ineklerin bulunduğu ahırların barınak özellikleri ve hijyeni, hayvanların vücut hijyeni, bazı davranış özellikleri süt verimi, süt bileşimi ve somatik hücre sayısı (SHS) belirlenmiştir. Bulgular: Bu araştırmada barınak özelliklerinin hayvan refahı standartlarına uygun olduğu, barınak hijyen özelliklerinden yataklık temizliği, servis yolu kayganlığı ve gübre birikiminin ise hayvan refahı standartlarına uymadığı belirlenmiştir. Vücut hijyeni açısından alt bacak, yan ve karın bölgesi hijyeninde, davranış özelliklerinden ise durak kullanım indeksi (DKİ) üzerinde ırk ve ırk X laktasyon dönemi faktörlerinin etkili (P<0.05) olduğu belirlenmiştir. Ayrıca süt veriminde, süt yağ, protein ve toplam kuru madde oranları üzerinde ırk ve ırk X laktasyon döneminin etkisinin olduğu (P<0.05), buna karşın SHS üzerinde sadece laktasyon döneminin etkili olduğu belirlenmiştir. Vücudun alt bacak, karın ve yan bölgesinin hijyenin günlük süt verimi ile, kuyruk ve alt bacak bölgesinin ise laktoz oranı ile ilişkili olduğu belirlenmiştir(P<0.05). Sonuç: Süt sığırı yetiştiriciliğinde barınak hijyeninin hayvan vücut hijyeni üzerinde etkili olduğu, barınak ve hayvan hijyeninin birbiriyle bağlantılı olarak hayvanın davranışları üzerinde özellikle durak kullanım oranında etkili olabileceği belirlenmiştir. Ayrıca hayvan hijyenin günlük süt verimi ve süt laktoz oranında değişikliğe sebep olacağı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Barınak ve hayvan hijyeni; davranış ve refah; Holştayn ve Simental, laktasyon dönemi, süt bileşimi.