Biberiye özütünün biyodizel-dizel yakıt karışımlarında antioksidan olarak kullanılabilirliğinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE KOÇDEMİR DİRİL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gediz Uğuz

Eş Danışman: İlkay Koca

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezin amacı, biyodizel yakıtta sentetik (TBHQ ve BHT) ve doğal (biberiye özütü) antioksidanların oksidasyon kararlılığı üzerine etkinliğini incelemektir. Yenilenebilir enerji kaynakları arasında bulunan biyodizel yakıt karışımlarında, yaygın olarak ortaya çıkan oksidasyon sorunudur. Antioksidanlar, biyodizel yakıtların yaşlanma sürecini önleme ve oksitlenmesini geciktirmede kritik önem taşımaktadır. Bahse konu çalışma, oksitleme sorunu için iyileştirmeler önermektedir. Buhar destilasyon yöntemi ile biberiye özütü elde edilmiş, biberiye özütünün antioksidan aktivitesi incelenmiş ve gaz kromotografi (GC) sonucu göre önemli bileşenlerin; %11,81 oranla α-Pinene, %11,02 oranla β-Pinene, %8,66 oranla Limonene, %7,87 oranla Myrcene ve %7,48 oranla Camphene olduğu tespit edilmiştir. Deneysel verilere göre kullanım miktarı yüksek olan B20D80 yakıt karışımı üzerinden çalışmalar yürütülmüş ve antioksidanlar 2000 ppm- 3000 ppm- 4000 ppm miktarında kullanılmıştır. Karışım karakterizasyonu için Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektrofotometresi (FT-IR), Ultraviyole Görünür Bölge Spektroskopisi (UV-Vis), Termogravimetrik Analiz (TGA), Diferansiyel Taramalı Kalorimetri (DSC) şeklinde enstrümental analiz yöntemleri kullanılmış, oksidasyon kararlılığı analizi ve soğuk filtre tıkanma noktası analizi ile de termal özellikleri incelenmiştir. Gerçekleştirilen analiz sonuçlarına göre; biberiye özütünün antioksidan etkisi olduğu açıkça tespit edilmiştir. B20D803000B yakıt numunesinin optimum verimlilik sağladığı anlaşılmıştır. B20D803000B sonuçları; 2774-3019 cm-1 FT-IR dalga sayısı ile sentetik antioksidanlara göre yüksektir, 380 nm ile 440 nm UV-Vis dalga boyunda absorbans değerlerini arttırmıştır, başlangıç bozunma sıcaklığını 9,93 ˚C değerinde arttırmıştır ve kristallenme sıcaklığını 1,06 ˚C iyileştirmiştir. Sonuç olarak, biberiye özütü ile piyasada bulunan sentetik ve pahalı antioksidan türlerine alternatif olarak, doğal ve ekonomik antioksidan kullanılabilirliğinin gösterilmesi hedeflenmiştir.