HEKİMLERİN YAŞLILARDA POLİFARMASİ VE İLAÇ AZALTIMI HAKKINDA FARKINDALIK, BİLGİ VE TUTUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HUZEYFE SAYIM

Danışman: Ali Ekrem Aydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Dünya genelinde yaşlı nüfus oranının artmasıyla birlikte polifarmasi yaygınlaşmış, buna bağlı olarak uygunsuz ilaç kullanımı ve ilaç azaltımı (deprescribing) önemli bir konu haline gelmiştir. Bu çalışmada, hekimlerin polifarmasi ve deprescribing konularındaki farkındalık, bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi ve ilaç yönetimi süreçlerinde yaşanan zorlukların belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 01/10/2024-15/12/2024 tarihleri arasında 324 hekim katılmış ve polifarmasi ile deprescribing konularında yapılandırılmış bir anket uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 31,8±5,6 yıl, mesleki deneyim süresi ise 7,0±5,6 yıl olarak hesaplanmıştır. Polifarmasi yönetimi konusunda rehber/protokol kullanımı ile tıp eğitimi sırasında polifarmasi eğitimi alma düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0,001). Mesleki deneyimi 1-6 yıl arasında olan hekimlerin polifarmasi farkındalığının daha düşük olduğu görülmüştür (p<0,005). Ayrıca, rehber kullanımı ve meslek içi eğitim alma durumu arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,001). Tartışma ve Sonuç: Çalışmamız, genç hekimlerde polifarmasi farkındalığının yetersiz olduğunu ve bu eksikliğin rehber temelli yapılandırılmış eğitim programları ile giderilmesi gerektiğini göstermektedir. Multidisipliner ekip çalışmaları, hasta ve hasta yakınlarının eğitimi, elektronik rehberlere erişimin artırılması ve klinik pratikte zaman yetersizliğini giderecek stratejilerin uygulanması ile ilaç yönetimi daha etkin hale getirilebilir. Anahtar Kelimeler: Geriatrik popülasyon, polifarmasi, ilaç azaltımı, reçete kaskadı, hekimlerin bilgi ve tutumları, polifarmasi değerlendirme araçları.