Bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı grupla psikolojik danışma programının ergenlerin ruminasyon düzeylerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET GENÇ
Danışman: Yaşar Barut
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı grupla psikolojik danışmanın ergenlerin ruminasyon düzeylerine etkisini incelemektir. Araştırmada Solomon Dört Gruplu Deneysel Model kullanılmıştır. Buna göre çalışmada her biri 12 üyeden oluşan iki deney iki kontrol grubu oluşturulmuştur. Deney gruplarına 8 hafta boyunca bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı grupla psikolojik danışma uygulanmıştır. Oturumlarda ruminasyonu ve erken uyarı işaretlerini tanıma, kendini izleme, ruminasyonu tetikleyen çevresel şartların değiştirilmesi, kaçınmayı azaltma ve yaklaşma davranışlarını arttırma, soyut düşünceden somut düşünceye geçiş, yoğunlaşma egzersizleri, ruminasyonun işlevsel analizleri, özduyarlığın geliştirilmesi, atılganlık ve problem çözme becerilerinin geliştirilmesi ve gevşeme egzersizlerine yer verilmiştir. Kontrol gruplarına herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Veri toplama aracı olarak Treynor, Gonzalez ve Nolen-Hoeksama (2003) tarafından geliştirilen ve Türkçeye uyarlaması Erdur-Baker ve Bugay (2012) tarafından yapılan Ruminasyon Ölçeği Kısa Formu kullanılmıştır. Solomon Dört Gruplu Deneysel Modeline uygun olarak yalnızca bir deney ve bir kontrol grubuna öntest uygulanmış diğer deney ve kontrol gruplarına öntest uygulanmamıştır. Sontest uygulaması tüm gruplara yapılmıştır. Oturumların tamamlanmasından 1 ay sonra ise izleme ölçümü yine tüm gruplara uygulanmıştır. Yapılan istatistiksel analizler deney gruplarının ruminasyon ve ruminasyonun alt boyutları olan saplantılı düşünce ve derin düşünce düzeylerinde anlamlı düzeyde azalma meydana geldiğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte elde edilen sonuçların olgunlaşma ile zaman etkileşiminden ve öntest etkisinden bağımsız olarak gerçekleştiği saptanmıştır. Kontrol gruplarında ise istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık gözlenmemiştir. Araştırma sonuçlarına dayanarak bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı grupla psikolojik danışmanın ergenlik dönemindeki bireylerin ruminasyon ve ruminasyonun alt boyutları olan saplantılı düşünce ve derin düşünce düzeylerini azaltmada etkili olduğu söylenebilir. Sonuçlar ilgili literatür doğrultusunda tartışılmış ve ilgililere araştırma sonuçları doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.