Spor yapan ve yapmayan yetişkin bireylerin psikolojik durumunun hayatın anlam ve amacı üzerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Spor Yöneticiliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BERKAY MERT ÖZYURT

Danışman: Osman İmamoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı yetişkin bireylerin psikolojik durumunun hayatın anlam ve amacı üzerine etkilerinin incelenmesidir. Çalışmaya toplamda 320 yetişkin birey katılmıştır. Katılımcıların 164 tanesi erkek 156 tanesi kadın bireylerden oluşmaktadır. Araştırmanın veri toplama sürecinde, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ- Smith ve arkadaşları (2008) tarafından geliştirilen, Doğan (2015) tarafından Türkçeye uyarlanmış, tek boyutlu bir ölçek olan ve 5'li Likert tipi cevaplama anahtarına sahip, 6 maddeden oluşan), Hayatın Anlam ve Amacı Ölçeği (Aydın ve ark. (2015) tarafından geliştirilmiş olan, 11 olumlu, 6 olumsuz olmak üzere toplamda 17 madde ve 2 alt boyuttan oluşmaktadır. 5'li likert tipindedir) ve Kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin analiz sürecinde ölçek maddelerine verilen cevapların iç tutarlılığını kontrol etmek için Cronbach Alfa katsayıları tahmin edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin normallik varsayımı ve varyansların homojenliği varsayımlarını kontrol etmek için Kolmogrov-Smirnov ve Levene testleri uygulanmıştır. Ölçeklerden alınan toplam puanlar arası farklılıkları ortaya koyabilmek amacı ile iki grup için Student T test, üç veya daha fazla grup için Tek Yönlü Varyans Analizi veya Kruskal Wallis H testleri kullanılmıştır. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre erkeklerin psikolojik sağlamlığı kadınlardan yüksek bulunmuştur(p<0,05). Hayatın anlamsızlığı ve amaç yoksunluğu alt boyutunda 26-35 yaş grubu ve 36 yaş ve üzeri gurubunun puanları 18-25 yaş grubundan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,001). Profesyonel veya milli olarak spor yapan bireylerin, sağlık için spor yapan, spor yapmayan ve amatör olarak spor yapan bireylere göre psikolojik sağlamlık puanları daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Hayatın anlam ve amacı alt boyutunda haftada 1-2 veya 3-4 defa egzersiz yapan bireylerin, hiç egzersiz yapmayan veya haftada 5 ve üzeri egzersiz yapan bireylere göre puan ortalamalarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir(p<0,05). Çalışmanın sonuçlarına göre üst seviyelerde spor yapan bireylerin psikolojik sağlamlıklarının yüksük ortalamaya sahip olması ve haftanın belirli günlerinde spor yapan bireylerin hayatın anlam ve amacı alt boyutunda yüksek ortalamaya sahip olmaları, düzenli sporun faydaları olarak ifade edilebilir. Yetişkinlere sağlıklı ve anlamlı bir hayat için haftanın belirli günlerinde planlı bir şekilde spor yapmaları önerilebilir.