Orta Karadeniz kıyı şeridinde su ve sediman kirliliğinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞULE SANCAK

Danışman: Gülfem Bakan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Karadeniz Havzası'nın maruz kaldığı sanayi kirliliği ve çeşitli diğer kirlilik etkenlerinin, su ve sedimanda DGT (İnce Filmlerde Yaygın Gradyanlar) yöntemi ile belirlenmesi ve mevcut kirliliğin kalite standartlarına göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Samsun-Tekkeköy bölgesinde seçilen Akkiraz Deresi, Hıdırellez Deresi, OSB Kanalı, Şabanoğlu Deresi ve Selyeri Deresi olmak üzere toplam beş farklı örnekleme istasyonundan, Eylül 2017'de , Aralık 2017'de ve Nisan 2018'de toplam üç farklı mevsimde örnek alınmıştır. Alınan bu örneklere yerinde analizler yapılmakla birlikte, labotatuvar ortamında da fiziki ve kimyasal analizler gerçekleştirilmiştir. Örnekleme noktalarının denize deşarj olduğu noktalardan özellikle kara kökenli kirletici yüklerini (BOI5, NO3--N, NO2--N, TN, orto-P, TP, TOK) belirlemek için, Ekman-Bridge sediman numune alıcısı ile sediman numunesi , nansen şişesi ve ISCO GLS örnek alma cihazı ile su numuneleri mevsimsel olarak alınmış ve çeşitli parametreler (% organik madde içeriği, % su içeriği, partikül dağılımı vb.) izlenmiştir. Su örneklerinde standart metoda (APHA, AWWA, 1999) göre analizler (pH, iletkenlik, sıcaklık, TOK, Cl, N, Fe, Mn, P) yapılmıştır. Ayrıca çalışmanın ana konusu olan DGT yöntemi ile su ve sedimanda metal içeriğine bakılmıştır. DGT uygulanan su örneklerinde, ağır metal konsantrasyonları sınır değerleri aşmamakla birlikte, sediman örneklerinde Zn, Ni ve Pb birikimi görülmüştür. Ni ve Pb'nin derinlik boyunca değişiminin fazla olmadığı ve sürekli bir birikimin olduğu, Zn konsantrasyonunun derinlikle arttığı tespit edilmiştir. Aralık 2017'de alınan sediman örneklerinde ortalama metal konsantrasyonları Al>Fe>Mg>Mn>Zn>Pb>Ni, Eylül 2017'de alınan sediman örneklerinde sıralama Fe>Al>Mg>Zn>Mn>Pb>Ni, Nisan 2018'de alınan sediman örneklerinde ortalama metal konsantrasyonları ise Mg>Al>Fe>Zn>Mn>Pb>Ni şeklindedir. Anahtar kelimeler: Karadeniz, Kirlilik, Su, Sediman, DGT