Yaşlılarda düşme riski, korkusu ve düşme davranışları ile düşmeye yönelik evde bakım gereksinimlerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Evde Hasta Bakımı Hemşireliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞENNUR CANER

Danışman: Ilknur Aydın Avci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, yaşlılarda düşme riski, korkusu ve düşme davranışları ile düşmeye yönelik evde bakım gereksinimlerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Kesitsel araştırma ilkelerine uygun olarak yapılan bu çalışma, 3 Haziran 2015 - 3 Kasım 2015 tarihleri arasında Hatay İli Antakya ilçesinde 5 Nolu Aile Sağlığı Merkezindeki bir birime kayıtlı olan ve o bölgede yaşayan, çalışmaya katılmayı kabul eden ve araştırma seçim kriterlerine uyan 65 yaş ve üzeri 135 kişi ile yapılmıştır. Araştırmanın verileri; Görüşme Formu, Türkçe-Morse Düşme Riski Belirleme Ölçeği, Standardize Mini Mental Test, Türkçe-Yaşlılar için Düşme Davranışları Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzdelik, ortalama, cronbach alfa katsayısı ve Ki-Kare (X²) testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmadaki katılımcıların yaş ortalaması 72,56±6,92 olup %57,8'i kadındır. Yaşlıların %96,3'ünün tanı koyulmuş en az bir hastalığı olup %92,6' sının sürekli kullandığı ilaç vardır. Yaşlı bireylerin evde bakım ile ilgi en çok yardıma gereksinim duydukları konu % 49,6 oranında temizlik olup, evde bakım ile ilgili eğitim alma gereksinimi %51,9'dur. Yürümeye yardımcı araç kullananların oranı %64,4, son bir yıl içinde düşenlerin oranı %56,3 olup düşme sıklığı 1,74±1,61'dir. Yaşlı bireylerin düşme korkusu %84,4, Türkçe-Morse düşme riski belirleme ölçeği yüksek düşme riski %31,9, yaşlılar için düşme davranışları puan ortalaması 2,90±0,37 olarak bulunmuştur. Ölçek alt boyutlarından en yüksek puan ortalamasını 3,71±0,47 ile acelecilik, en düşük puan ortalamasını 2,04±1,20 ile seviye değişikliği alt boyutu aldığı bulunmuştur. Son bir yıl içinde düşme öyküsü olan yaşlıların, düşme korkusu ve düşme riski arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç: Yaşlılarda düşme davranışlarının yüksek olduğu ve yaşlı bireylerde en çok düşme davranışı eğiliminin acelecilik olduğu belirlenmiştir. Düşme korkusu olan yaşlılarda, evde bakım ile ilgili eğitim alma gereksinimi ve düşmeleri önlemek için alınan önlemler arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda sağlık personellerinin yaşlı bireylere yönelik görsel tasarımlar yapılarak (afiş, broşür, video vb.) eğitim verilmesi önerilebilinir. Anahtar kelimeler: Düşme riski; Yaşlı; Evde bakım; Düşme korkusu; Düşme davranışı