Sıklet sporcularının kilo verirken yapmış olduğu hatalar üzerine bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Spor Yöneticiliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇAĞLAR EGEMEN

Danışman: Soner Çankaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın temel amacı, sıklet sporcularının müsabaka öncesi hızlı kilo verme süreçlerine ilişkin deneyimlerini, karşılaştıkları zorlukları, yaptıkları hataları ve bu sürecin performanslarına olan etkilerini nitel bir yaklaşımla ortaya koymaktır. Ayrıca, antrenörlerin söz konusu sürece ilişkin gözlem, bilgi ve değerlendirmelerini de analiz ederek kilo verme stratejilerinin sporcu sağlığı ve performansı üzerindeki etkilerine dair bütüncül bir bakış açısı geliştirmek hedeflenmektedir. Araştırmanın evrenini 18 yaş ve üstü bireysel dövüş sporları ile ilgilenen elit sporcular oluşturmaktadır. Örneklemini ise 8 Elit sporcu oluşturmaktadır. Çalışma sıklet sporu yapan kişilerce bizzat görüşülerek ses kayıt yöntemiyle sıklet sporcularının bizzat kendi görüşleri alınarak yapılmıştır. Bu çalışmanın bulguları, sıklet sporcularının kilo verme süreçlerinde karşılaştıkları zorlukların çok boyutlu olduğunu ve özellikle plansız, son dakika yapılan kilo kayıplarının hem fiziksel hem de psikolojik sağlığı olumsuz etkilediğini göstermektedir. Sporcuların performanslarını koruyabilmeleri için kilo kaybının zamana yayılması, beslenme ve antrenman süreçlerinin bilimsel temellere dayalı şekilde yönetilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Gelir düzeyinin stres algısı üzerinde belirleyici olduğu; düşük gelirli sporcuların kişisel stresörlere, orta gelirli sporcuların ise çevresel faktörlere karşı daha duyarlı olduğu görülmüştür. Ayrıca, antrenörlerin bilgi eksiklikleri ve geleneksel yöntemlere bağlılıklarının sürecin etkinliğini sınırladığı, buna karşın sporcuların bireysel farkındalıklarının arttığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, kilo verme sürecinin etkili şekilde yönetilebilmesi için bireyselleştirilmiş, bilimsel temelli ve profesyonel destekle yürütülen yaklaşımların benimsenmesi gereklidir.