CBS tabanlı analitik hiyerarşi yöntemi ile Ege Denizi'nde rüzgâr ve dalga enerji sistemleri için yer seçimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Harita Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İZLEM AYDINER
Danışman: Derya Öztürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Denizlerde entegre rüzgâr ve dalga enerji sistemleri, son yıllarda dünyada önemli araştırma konuları arasında yer almaktadır. Kurulumu çok sayıda faktöre bağlı olan bu enerji sistemlerinden en verimli şekilde yararlanabilmek için uygun alanların belirlenmesi oldukça önemlidir. Bu amaçla yer seçimi problemlerinde, Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve Çok Kriterli Karar Analizi (ÇKKA) yöntemlerinin entegrasyonu etkin bir şekilde kullanılabilmektedir. Bu tez çalışmasında, Ege Denizi'nde, entegre rüzgâr ve dalga enerji sistemlerinin yer seçimi için CBS ve ÇKKA yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHY) ile uygun alanlar araştırılmıştır. AHY, karmaşık karar problemlerinin çözümünde oldukça etkili ve kullanım alanı en yaygın olan ÇKKA tekniğidir. AHY'de; problem hiyerarşik olarak yapılandırılmakta, kriterler ikili karşılaştırmalar ile ağırlıklandırılmakta ve işlemlerin sonucunda mantıksal tutarlılık sayısal olarak hesaplanabilmektedir. Çalışmada ilk olarak; enerji sistemlerinin yerleştirilmesine uygun olmayan alanlar belirlenerek bu alanların dışındaki sahalarda rüzgâr ve dalga enerji sistemleri için uygunluk değerlendirmesi yapılmıştır. Yer seçim kriterleri olarak; rüzgâr hızı, belirgin dalga yüksekliği, deniz derinliği, deniz tabanı çökel tipleri, kıyıya uzaklık, limanlara uzaklık ve trafo merkezlerine uzaklık seçilmiştir. İlgili veriler toplanarak CBS ortamında işlenmiş ve kriter katmanları hazırlanmıştır. Kriter ağırlıkları ve kriterlerin alt sınıflarının puanlandırılmasında ikili karşılaştırmalar kullanılmış, CBS ortamında gerçekleştirilen analizler sonucu, rüzgâr ve dalga enerji sistemleri için uygun alanlar belirlenmiştir. Çalışmanın sonucunda, Ege Denizi'nde entegre rüzgâr ve dalga enerji sistemlerin kurulabileceği alanların, Bozcaada çevresinde yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmanın sonuçları; çevresel, ekonomik, sosyo-politik ve teknolojik olarak birçok açıdan alanın değerlendirilmesinin sonuçlar üzerine oldukça etkili olduğunu ve CBS ile AHY entegrasyonunun rüzgâr ve dalga enerjisi sistemleri için yer seçimi problemlerinde etkin bir şekilde kullanılabileceğini ortaya koymaktadır.