İlköğretim çağında çocuğu olan ebeveynlerin dijital ebeveynlik farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İletişim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLPAMUK GÖKÇE
Danışman: Sinan Kaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gelişen bilgi ve iletişim teknolojileri, her yaştan bireyi dijital araç kullanıcısı haline getirmiştir. Dijital teknoloji kullanım yaşının giderek düşmesiyle birlikte özellikle ilkokul öğrencilerinin dijital araç kullanımına bağlı eğitim ve gelişim alanlarında olumsuz etkiler oluşabilmektedir. Dijital riskler karşısında en savunmasız grup olan çocuklar ve ergenler bu risklerin farkında olmayabilmektedir. Dijital teknoloji kullanımına bağlı ortaya çıkabilecek risklere karşı çocuğunun güvenliğini sağlama, onlara rol-model olma, rehberlik etme, dijital teknolojileri verimli kullanma ve onları ihmal etmeme konusunda en büyük görev ve sorumluluk ebeveynlere düşmektedir. Bu nedenle ebeveynlerin dijital ebeveynlik farkındalıkları önem taşımaktadır. Bu önem doğrultusunda ilkokul çağında çocuğu olan ebeveynlerin dijital ebeveynlik farkındalıklarını incelemek bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Karma araştırma yöntemlerinden açımlayıcı desen kullanılan bu çalışmada nicel veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu ve Dijital Ebeveynlik Farkındalık Ölçeği kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde parametrik olmayan testlerden Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi, Spearman Sıra Farkları Kolerasyon analizi ve Ki-Kare analizi kullanılmıştır. Nicel sonuçları açıklayabilmek için ebeveynlerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, elde edilen nitel veriler MAXQDA 2020 programı kullanılarak içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Nicel verilerin analizi sonucunda ebeveynlerin dijital ebeveynlik farkındalık düzeylerinin ebeveynlerin cinsiyetine, eğitim ve gelir düzeyine göre benzer olduğu, ilkokula giden çocuğunun cinsiyetine göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Dijital ebeveynlik farkındalık düzeyi ile ebeveyn yaşı arasında pozitif yönde düşük düzeyde ilişki bulunmuştur. Bununla birlikte ebeveynlerin dijital araç kullanımı, kullanım amacı ve kullanım süresi ile çocuklarının dijital araç kullanımı, kullanım amacı ve kullanım süresi arasında ilişki olduğu belirlenmiştir. Nitel görüşmelerden verimli kullanım, dijital riskler, risklerden koruma, rol model olma, dijital ihmal, dijital beceri son olarak DEF düzeyi temaları oluşturulmuştur. Görüşmelerden elde edilen sonuçlar, nicel sonuçlarla birlikte neden sonuç ilişkisi içerisinde derinlikli olarak yorumlanarak açıklanmaya çalışılmış, çoğunlukla nitel sonuçların nicel sonuçları desteklediği görülmüştür. Anahtar Sözcükler: İlkokul dönemi, Dijital ebeveynlik, Dijital ebeveynlik farkındalığı