Samsun ili Bafra ilçesinin bağcılık potansiyelinin farklı üzüm çeşitleri ve iklim indisleri kullanılarak belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞİNASİ KARABEKTAŞOĞLU

Danışman: Bülent Köse

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma; 2019 yılında Samsun Bafra ilçesi bağcılık potansiyelinin farklı üzüm çeşitleri ve iklim indisleri kullanılarak belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada; 8 faklı sofralık üzüm çeşidi (Early Sweet, Trakya İlkeren, Red Globe, Cardinal, Alphonse Lavallee, Royal, Michele Palieri ve Victorya) ile 2 faklı şıralık-şaraplık üzüm çeşidi (Ugni Blanc ve Merzifon Karası) kullanılmıştır. Çalışmada ilçenin bağcılık potansiyeli Winkler, Huglin, Branas Hidrotermik ve Branas Heliotermik indeksleri kullanarak belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada Bafra ilçesi'nin Winkler indeksine (WI) göre belirlenen etkili sıcaklık toplamı 1969.0 gün derece; Huglin indeksine (HI) göre belirlenen değer 2184.4; Branas Heliotermik indeks, (BHI) 4.5 ve Huglin Hidrotemik indeksi (HYL) 3423.6 mm.oC olarak tespit edilmiştir. Yıllık güneşlenme süresi 2295.5 saat, vejetasyon dönemi güneşlenme süresi 1715.0 saat olarak hesaplanmıştır. Bafra ilçesi Winkler ve Huglin indekslerine göre sıcak-ılıman olarak sınıflandırılmış, güneşlenme süresi ve BHI değeri bakımından ilçenin bağcılık yönünden ideal bir güneşlenmeye sahip olduğu belirlenmiştir. HYL değerinin bir miktar yüksek bulunmasının yanı sıra, ilçede yaz aylarında yüksek hava nemi mantari hastalık riskini bir miktar artırmaktadır. Üzüm çeşitlerinde gözlerin uyanmasından hasada kadar geçen sürede yapılan fenolojik incelemelerde, tüm çeşitlerde gözlerde uyanmanın Nisan ayının ikinci haftasında, çiçeklenmenin ise Haziran ayının ilk haftasında meydana geldiği belirlenmiştir. Ben düşme dönemleri çeşitlere göre değişmiş, en erken ben düşen çeşitler Early Sweet ve Trakya İlkeren olurken, en geç ben düşme Ugni Blanc ve Red Globe çeşitlerinde gerçekleşmiştir. Çeşitlerden en erken olgunlaşma 937.7 gd etkili sıcaklık toplamı ile Early Sweet çeşidinde gerçekleşirken, en geç olgunlaşma 1729.2 gd etkili sıcaklık toplamı ile Ugni Blanc çeşidinde tespit edilmiştir. Gözlerin uyanmasından olgunlaşmaya kadar geçen süre Early Sweet çeşidinde 110 gün, Ugni Blanc çeşidinde 170 gün olarak gerçekleşmiştir. Çalışma sonuçlarına göre, Bafra ilçesi ekolojisi erkenci ve orta-geç dönemde olgunlaşan üzüm çeşitlerinin yetiştiriciliğine uygun olduğu saptanmıştır.