Multiple Skleroz hastalarının kişilik özelliklerinin hastalığı kabul ve duygu düzenleme güçlükleri ile ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Psikoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL AYDIN
Danışman: Elif Ünal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Multiple Skleroz, merkezi sinir sisteminde miyelin kılıfı tahribatı ile karakterize, otoimmun ve inflalamatuar kronik bir hastalıktır. Merkezi sinir sistemini ilgilendiren bir hastalık olduğu için motor, bilişsel, duyusal ve duygusal bir çok alanda etkisi görülebilmektedir. Her hastada farklı prognoza sahip hastalık, son dönem tanı ve tedavi seçenekleri ile tam olarak nedeni ve tedavisi bulunamamış olsa bile hastalarda geçmişteki kadar fazla ağır kısıtlılıklara ve kayıplara neden olmamaktadır. MS'in hastalarda sinir iletimini zayıflatması bilişsel problemlere neden olduğu kadar hastalığın uzun süren semptomları bireyin kişilik yapısını ve duygu düzenleme mekanizmalarını etkilemekte ya da tam tersi etkileşim görülebilmektedir. MS'in düşürdüğü yaşam kalitesine ve tedaviye uyum sağlayabilmek için gerekli görülen hastalığı kabul şartı da hem kişilik özelliklerinden hem de duygu düzenleme süreçlerine göre daha erken, kolay veya daha geç ve zor olabilmektedir. Hastalarda görülen hastalığı red durumu ve sabır azlığı genelde hastalığın getirdiği doğal duygusal süreçler olarak görülmektedir. Bu çalışmada MS hastalarının kişilik özelliklerinin, duygu düzenleme güçlüğü ve hastalığı kabulde yaşanan zorluklarla ilişkisi araştırılmak amaçlanılmıştır. Araştırmanın örneklemi amaçlı örneklem ile elde edilen 18-60 yaş aralığında MS'den başka kronik hastalığı olmayan, MS tanısı almış 476 katılımcıdan oluşmaktadır. Kişisel Bilgi Formu, Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği ve Hastalık Kabul Ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan demografik değişkenler ile kullanılan ölçekler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar ve ölçeklerin hem kendi alt boyutlarında hem de diğer ölçekler ile pozitif ve negatif ilişkileri bulunmuştur. Yaş, cinsiyet, ruhsal rahatsızlık yokluğu, kullanılan ölçeklerin bazılarını veya alt boyutlarını yordamaktadır. Duygusal tutarsızlık ve duyguları kabulde güçlük (kabul etmeme) hastalığı kabulü negatif yönde yordamaktadır. Analizlerden elde edilen bütün veriler başka çalışmalar ile desteklenerek tartışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Multiple skleroz, Temel kişilik özellikleri, Hastalık kabul, Duygu düzenleme güçlüğü