Suda bekletme uygulamasının kestanede tohum çimlenmesi ve çöğür gelişimi üzerine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERİDE GÜL YILDIZ
Danışman: Ümit Serdar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:SUDA BEKLETME UYGULAMASININ KESTANEDE TOHUM ÇİMLENMESİ VE ÇÖĞÜR GELİŞİMİ ÜZERİNE ETKİLERİ Kestanenin aşı ile çoğaltılmasında bir ya da iki yıllık anaçlar kullanılır. Çoğaltma maliyetini azaltmak için, fidan yetiştirme süresi kısaltılmalı ve daha ucuz yöntemler geliştirilmelidir. Bu çalışmanın amacı suda bekletme uygulamasının kestanede tohum çimlenmesi ve çöğür gelişimi üzerine etkilerini belirlemektir. Çalışma Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü, Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Samsun Orman Fidanlığı sera laboratuvar ve uygulama alanlarında yürütülmüştür. Araştırmada üç kestane çeşidi (Erfelek, Marigoule, Salıpazarı) kullanılmıştır. Kestane tohumlarının çimlenmesini teşvik etmek amacıyla suda bekletme (0, 3, 5, 7, 9 gün) ve katlama işlemleri denenmiştir. Suda bekletme işlemine tabi tutulan tohumlar plastik kasalara dikilerek sıcaklığı +18 °C'ye ayarlı iklim kabinine alınmışlardır. Tohumlar bir ay sonra iklim kabininden çıkarılmış ve çimlenme oranları tespit edilmiştir. Daha sonra, bütün sağlıklı tohumlar açık alanda saksılara dikilmiştir. Katlama uygulamasında, tohumlar 4 °C'de 2.5 ay süreyle nemli perlit içerisinde bekletilmişler ve daha sonra açık alanda saksılara dikilmişlerdir. Vejetasyon süresi sonunda tüm uygulamalarda çıkış oranı ve çöğür gelişimleri tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda suda bekletme uygulamalarının kestanede çimlenme oranını artırmadığı, tam tersi azalttığı saptanmıştır. Çimlenme oranı suda bekletme yapılmadığında (0 gün=doğrudan dikim) % 25 iken, suda bekletme sürelerine göre % 8.3-11.7 arasında değişmiştir. Araştırma sonucunda, tüm uygulamalar dikkate alındığında en yüksek çıkış oranı % 84.5 ile katlama uygulamasından, en düşük çıkış oranı ise %19.4 ile 9 gün suda bekletme uygulamasından elde edilmiştir. Çalışmada çimlenme ve çıkış oranları çeşitlere ve çeşit x uygulama interaksiyonlarına göre önemli derecede değişiklik göstermiştir. En başarılı uygulama olan katlamada çıkış oranı Salıpazarı çeşidinde % 95.0, Marigoule çeşidinde % 86.7 ve Erfelek çeşidinde % 71.7 olmuştur. Çalışma sonucunda çöğür gelişimi bakımından da çeşitler arasında farklılıklar saptanmıştır. Erfelek çeşidinde en iyi çöğür gelişimi katlama uygulamasından elde edilirken, Marigoule ve Salıpazarı çeşitlerinde uygulamalar arasında farklılık saptanmamıştır. Araştırma sonuçları birlikte incelendiğinde en başarılı sonuçlar katlama uygulamasından elde edilmiş, suda bekletme uygulamasının kestane tohumlarının çimlendirilmesi amacıyla uygun bir yöntem olmadığı tespit edilmiştir.