Samsun, Türkiye'de farklı arazi kullanımı ve arazi örtüsü altında toprak kalitesi değişiminin değerlendirilmesi için çok kriterli karar analizi (MCDA) ve yapay sinir ağı (YSA)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ENDALAMAW DESSIE ALEBACHEW
Danışman: Orhan Dengiz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toprak kalitesi, toprağın biyolojik üretkenliği sürdürmek, çevre kalitesini korumak ve bitki ve hayvan sağlığını geliştirmek için ekolojik kısıtlamalar dahilinde çalışabilme yeteneğidir. Halihazırda çeşitli arazi kullanım türlerine maruz kalmış topraklarda sq'nun değerlendirilmesi ve izlenmesi, bozulmuş toprakların özelliklerini tanımlamak ve sürdürülebilir arazi uygulamalarını ortaya çıkarmak için yararlı araçlar sunabilir ve arazi yöneticilerinin ve karar vericilerin sq tükenmesini önlemek için iyi bilgilendirilmiş önlemler almasına olanak sağlayabilir. . Bu araştırmanın amaçları, toprağın besin seviyeleri, biyolojik özellikleri, fiziksel ve kimyasal özellikleri gibi çeşitli arazi kullanım türleri genelinde toprak kalitesi göstergelerinin kapsamlı bir değerlendirmesini yapmak; ekili alanların, ormanların ve otlatma alanlarının toprak kalitesi üzerindeki spesifik etkilerini belirlemek; ve arazi kullanımı değişikliklerine tepki olarak toprak kalitesindeki mekansal değişiklikleri araştırmak. Üç farklı arazi kullanımından 54 toprak örneği alındı. Yani tarım, mera ve orman arazileri. 26 toprak kalite parametresi (toprağın fiziksel özellikleri, toprağın kimyasal özellikleri, verimliliği veya besin içeriği ve toprağın biyolojik özelliği) seçilip analiz edildi. Bu toprak kalite parametreleri, toprak kalitesine katkılarına göre daha iyi ve daha az iyi parametreler olarak sınıflandırılmıştır. Elde edilen sonucu normalleştirmek için standart puanlama fonksiyonu uygulandı. Standart puanlama fonksiyonunu takip eden ahp teknikleri her parametre ve dört ana grup için uygulandı. Daha sonra her bir toprak kalite parametresinin ağırlığı belirlendi. Son olarak standart puanlama fonksiyonu ile ahp teknikleriyle belirlenen parametrelerin ağırlıkları çarpılarak toprak kalite indeksi hesaplandı. Sonunda, toprak kalitesini belirlemek için matlab yazılımı kullanılarak yapay sinir ağı da uygulandı. Hesaplanan toprak kalite indeksi çok düşük, düşük, orta, yüksek ve çok yüksek olmak üzere beş gruba ayrıldı. Sonuç, toplam alanın 235,17 hektarlık alanını (%48,39) kapsayan alanın çoğunluğunun orta düzeyde toprak kalitesine sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Toplam alanın %31'i yüksek ve çok yüksek düzeyde toprak kalitesi altındadır. Toplam alanın yalnızca %20,65'i düşük ve çok düşük düzeyde toprak kalitesine sahiptir. Toprak kalitesi ile arazi kullanımı arasındaki karmaşık bağları anlamak, başarılı arazi yönetimi, sürdürülebilir tarım ve ekosistemlerin korunması için kritik öneme sahiptir.