Etlik piliç ebeveynlerinde melezlemenin döllerinin performans, vücut dayanıklılığı, kesim ve karkas özelliklerine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARİF EMRE KIR
Danışman: Musa Sarıca
Özet:
ETLİK PİLİÇ EBEVEYNLERİNDE MELEZLEMENİN DÖLLERİNİN PERFORMANS, VÜCUT DAYANIKLILIĞI, KESİM VE KARKAS ÖZELLİKLERİNE ETKİLERİ
Arif Emre KIR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
Zootekni Ana Bilim Dalı
Yüksek Lisans, Temmuz/2026
Danışman: Prof. Dr. Musa SARICA
Bu çalışma Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nde ıslah çalışmaları devam eden yerli etlik piliç genotipimiz olan ANADOLU-T ebeveynleri (AT♂xAT♀) ile TİCARİ etlik piliç genotipi ebeveynlerinin (TİC♂xTİC♀) melezlenmesi sonucu elde edilen (AT♂xTİC♀), (TİC♂xAT♀) genotiplerinin etlik piliç performans özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada ebeveyn olarak ikili melez (parent) materyaller kullanılmış, deneme 42 gün sürmüştür ve genotiplerde canlı ağırlık, yem tüketimi, yemden yarlanma oranı, yaşama gücü, EPEF verimlilik indeksi, vücut kusurları, kesim, karkas ve et kalite özellikleri belirlenmiştir.
Etlik piliç performans değerleri bakımından yetiştirme periyodu sonu canlı ağırlık değerleri TİCxTİC genotipinde 3160.6 g, ATxAT genotipinde 2676.8 g, ATxTİC genotipinde 2992.9 g, TİCxAT genotipinde ise 2931.0 g olarak ölçülmüştür. Yemden yararlanma oranı bakımından en iyi değer 1.51 ile TİCxTİC genotipinde, ATxTİC ve TİCxAT ise birbirine benzer şekilde sırasıyla 1.62 ile 1.58, en düşük değeri ise 1.77 ile ATxAT genotipi göstermiştir. Yaşama gücü incelendiğinde genotipler %97.5 ile %91.67 arasında literatüre uygun değerler göstermiştir. ATxTİC ve TİCxAT hibritleri, EPEF verimlilik indeksine göre en iyi TİCxTİC (473.53) ile en kötü ATxAT (350.23) genotiplerin tam arasında ara bir değere sahip olmuştur.
Çalışma sonucunda melezleme ile elde edilen genotipler ebeveynlerinin gösterdiği değerlerin arasında değerler göstermiştir. Bu durum AT genotipinin potansiyel genetik kapasitesi olduğunun en büyük göstergesidir. Tüm özellikler bakımından ANADOLU-T materyali ile TİCARİ ebeveynler parent düzeyinde çaprazlandığında varyasyon artışı sağlamak ve böylelikle genetik ilerleme sağlamak mümkündür.
Anahtar Sözcükler: Etlik piliç, Islah, Melezleme, Genotip, Ebeveyn
THE EFFECTS OF CROSSING OF BROILER PARENTS ON PERFORMANCE, RESILIENCE, SLAUGHTER, AND CARCASS CHARACTERISTICS IN THEIR PROGENY
Arif Emre KIR
Ondokuz Mayıs University
Institute of Graduate Studies
Department of Animal Science
Master, July/2026
Supervisor: Prof. Dr. Musa SARICA
This study was conducted to determine the broiler performance characteristics of the (AT♂xCOM♀) and (COM♂xAT♀) genotypes obtained by crossbreeding the ANADOLU-T (AT♂xAT♀) parents, which are our native broiler genotypes whose breeding studies are ongoing at the Eskişehir Geçit Kuşağı Agricultural Research Institute, with the commercial broiler genotype parents (COM♂xCOM♀). In the study, binary hybrid (parent) materials were used as parents. The experiment lasted 42 days, and live weight, feed consumption, feed conversion ratio, survival rate, EPEF efficiency index, body defects, slaughter, carcass, and meat quality characteristics were determined in the genotypes.
In terms of broiler performance values, the live weight values at the end of the rearing period were measured as 3160.6 g in the COMxCOM genotype, 2676.8 g in the ATxAT genotype, 2992.9 g in the ATxCOM genotype, and 2931.0 g in the COMxAT genotype. Regarding feed conversion ratio, the best value was 1.51 in the COMxCOM genotype, while ATxCOM and COMxAT were similar with 1.62 and 1.58, respectively, and the lowest value was 1.77 in the ATxAT genotype. When livability was examined, it ranged from 97.5% to 91.67% across genotypes. ATxCOM and COMxAT hybrids achieved intermediate values between the best COMxCOM (473.53) and worst ATxAT (350.23) genotypes, according to the EPEF efficiency index.
The genotypes obtained through hybridization showed values between those of their parents. This is the strongest indication of the potential genetic capacity of the ANADOLU-T genotype. It is possible to increase variation and thus achieve genetic progress when ANADOLU-T material is crossed with commercial parents at the parent level in terms of all traits.
Keywords: Broiler, Breeding, Crossbreeding, Genotype, Parent