Kızılırmak Deltası'nda aktüel kıyı çizgisi değişiklikleri ve sonuçları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEMA ÖZDEMİR

Danışman: Halil İbrahim Zeybek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kızılırmak Deltası, Karadeniz Bölgesi'nin Orta Karedeniz Bölümü'nün kıyı kesiminde 350 35' 45'' ? 360 07' 07'' doğu boylamları ile 410 44' 08'' ? 410 30' 15'' kuzey enlemleri arasında doğuda Engiz Çayı yakınlarındaki Muşta Köyü, batıda Alaçam ilçe merkezinin batısı arasında kalmaktadır. Saha kuzeyde Karedeniz ve güneyde Doğankaya Köyü ile sınırlandırılmıştır.Bu çalışmanın amacı; ülkemizin önemli deltalarından biri olan Kızılırmak Deltası'ndaki kıyı çizgisinin özellikle 1990'lı yılların başından itibaren kara yönünde ilerlemesinin, nedenlerini, boyutlarını ve sonuçlarını tespit etmektir. Bu amaçla öncelikle araştırma sahası ile ilgili literatür taraması yapılmış, DSİ, EİEİ, DMİGM gibi kurum ve kuruluşlardan elde edilen verilerden yararlanılmıştır. Ayrıca delta kıyı çizgisinde ve hemen güneyinde görülen değişiklikler hava fotoğrafları yardımıyla dönemler halinde belirlenmeye çalışılmıştır. Nihayet farklı noktalarda yapılan ölçümlerle kıyı çizgisi değişikliklerinin boyutları tespit edilmiştir.Araştırma sahasında kıyı çizgisi değişikliklerinin doğal ortam, beşeri ve ekonomik özellikler üzerinde önemli sonuçları olmuştur. Kıyı çizgisi kara yönünde ilerlemesi sonucu 1,5 km2'lik alan kaybedilmiş, bunun sonucunda tarım alanları ve beşeri yapılar zarar görmüş, doğal dengenin bozulduğu dikkati çekmiştir.Türkiye'nin enerji meselesini bir an önce kökten çözmesi ve delta ekosistemlerine zarar veren akarsular üzerine baraj yapımı çalışmalarından vazgeçilmesi gerekir. Ayrıca deltalarla ilgili plânlamalarda, sadece delta sahası değil onu oluşturan ve hayat veren akarsu havzalarının da dikkate alınması şarttır.Anahtar Kelimeler: Kızılırmak, delta, baraj, kıyı, kıyı çizgisi değişiklikleri.