Friedrich Wilhelm Nietzsche'de Decadence, nihilizm ve üstinsan ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Felsefe Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERDİNÇ DİNÇER
Danışman: Hasan Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma Nietzsche'nin ana kavramları olan decadence, nihilizm ve üstinsanın neliği ve birbirleriyle ilişkilerine odaklanmaktadır. Tezin ana sayıltısı, söz konusu kavramlar ve birbirleriyle ilişkisi ekseninde yapılacak bir Nietzsche yorumunun, onun felsefesinin ana yapısını görmemize olanak sağlayacağıdır. Bu kavramlar ve bu kavramların birbirleriyle ilişkileri, Nietzsche'nin Batı uygarlığına, dine, ahlaka ve geleneğe yönelik eleştirilerinin merkezinde yer aldığı gibi, onun bu eleştirilerinden damıttığı yeni değerler de yaşam felsefesinin merkezinde yer alır. Bu bakımdan, Nietzsche'nin üstinsan ve değerlerini anlamak için, decadence ve nihilizm çözümlemesini göstermek kaçınılmazdır. Nitekim Nietzsche, üstinsanı nihilizmin bir imkânı olarak görür ve üstinsanı felsefesinin nihai amacı haline getirir. Bu bakımdan nihilizmin aşamalarının ve üstinsanın konumunun aydınlatılması gerekmektedir. Çalışma, giriş ve sonuç hariç iki ana bölüm olarak kurgulanmıştır. Giriş bölümünde, Nietzsche felsefesinin temel yapısı ortaya konulmuştur. Çalışmanın 'F.W. Nietzsche'de Decadence ve Nihilizm Sorunu' adını taşıyan birinci bölümünde Nietzsche'nin erken dönem metinlerinden hareketle Apollon ve Dionysos arasındaki uyum, Sokrates'in, Hristiyanlığın ve ahlaklılığın "decadence"a etkileri, Nietzsche'nin "Tanrı öldü" sözünün anlamı ve onun felsefesindeki yeri irdelenmiştir. Decadence ve nihilizm arasındaki ilişkinin niteliği ve "decadence"ın zorunlu olarak nihilizmi gerektirdiği gösterilmeye çalışılmıştır. Yine bu bölümde, nihilizmin tarihi süreçleri, nihilizmin ne anlama geldiği, edilgin nihilizmden etkin nihilizme geçişin imkânı, güç istencinin nihilizm aşamaları, Nietzsche'nin modernite ve aydınlanma eleştirisi ve Nietzsche'nin nihilist olup olmadığı irdelenmiştir. Nihilizmin değerlerin yeniden değerlendirmesine imkân tanıdığı ve Nietzsche'nin, üstinsan düşüncesi ile nihilizmden bir çıkış yolu bulduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın F.W. Nietzsche'de Decadence ve Nihilizm Sorununun Aşılması ve Üstinsan' adını taşıyan ikinci bölümünde, Nietzsche'nin insan tiplerine yer verilmiş, her dönemin insanı nasıl biçimlendirdiği ve onun insan kavrayışı gösterilmeye çalışılmıştır. Yine bu bölümde, üstinsanın ortaya çıkma koşulları bakımından perspektivizm, güç istenci, ebedi dönüş kavramlarının rolü irdelenmiştir. Nietzsche'nin üstinsan düşüncesi ile ne anlatmak istediği ifade edilmeye çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Güç İstenci, Ebedi Dönüş, Dionysos, Perspektivizm