Sanal aidiyet ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERVET EBRAR BAYRAM
Danışman: Yaşar Barut
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada öncelikle bireylerin sanal aidiyet düzeylerini tespit edebilecek bir ölçek geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada söz konusu ölçekle ilgili geçerlik ve güvenirlik çalışmaları da yapılmıştır. Bu çerçevede çalışma; ilk aşamada 305, ikinci aşamada ise 546 olmak üzere toplam 851 katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamındaki veriler, 2021 yılında toplanmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde öncelikle literatür incelenerek sanal platform niteliğindeki sosyal medya platformları tespit edilmiştir. Ardından bu platformlarda faaliyet gösteren içerik üreticilerinin canlı yayınları ve diğer içeriklerindeki süreçler takip edilmiştir. Söz konusu süreçte takipçilerin rolleri ve tepkileri, sanal aidiyet fikri çerçevesinde gözlemlenmiştir. Madde havuzu, bu gözlemler ve çalışmalar sonucunda oluşturulmuştur. İlgili madde havuzu, 2 konu alanı uzmanı ve 3 Türkçe ve dil bilgisi (yazılı anlatım) uzmanının görüşleri çerçevesinde düzenlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, kişisel bilgi formu ve yeni geliştirilen "Sanal Aidiyet Ölçeği" kullanılmıştır. Sanal Aidiyet Ölçeği'nin yapı geçerliği; madde-toplam korelasyonu, % 27'lik alt-üst grup farkının anlamlılığı, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi aracılığıyla araştırılmıştır. Ölçeğin iç tutarlılık çerçevesindeki güvenirliğinin belirlenmesi amacıyla Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucuna göre 28 maddeden oluşan, toplam varyansın % 61.28'ini açıklayan üç faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Bu faktörler; "Sanal Güven ve Sanal Dayanışma, Sanal Katkı, Sanal Paylaşım" şeklinde oluşmuştur. Doğrulayıcı faktör analizi aracılığıyla da ölçeğin üç faktörlü yapısı doğrulanmıştır. Bunun yanında ölçek maddelerinin % 27'lik alt ve üst grupları ayırabildiği de tespit edilmiştir. Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı .96 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak yetişkinlerin sanal aidiyet düzeylerini ölçme noktasında geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu kanıtlanmış bir Sanal Aidiyet Ölçeği (SAÖ) elde edilmiştir.