Çeltik kavuzu kompostunun bitki su tüketimi ve toprak kalitesine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP DEMİR
Danışman: Coşkun Gülser
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, çeltik kavuzu kompostunun (ÇKK) arazi ve sera koşullarında toprak kalite parametrelerine, domates bitkisinin verimi, su tüketimi (ET) ve toplam su kullanım randımanı (TWUE) üzerine olan etkileri araştırılmıştır. OMÜ Ziraat Fakültesi araştırma alanı ve serasında yürütülen denmelerde, çeltik kavuzu kompostu yüzey toprağına (0-20 cm) % 0, 3, 6 ve 9 dozlarında tesadüf parselleri deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak uygulanmıştır.Çeltik kavuzu kompostu uygulamaları arazi ve serada toprak kalite parametrelerini genelde iyileştirmiştir. Toprakların organik madde içerikleri ÇKK uygulamalarının %9 > %6 > %3 > kontrol sıralamasıyla önemli düzeyde artmıştır. Arazi ve serada ÇKK uygulamaları toprakların pH içeriklerini kontrole göre önemli derecede azaltırken, toprakların solunum oranı (CO2), EC, NO3-N, ve yarayışlı P değerlerini artırmıştır. Toprakların değişebilir Ca değerleri ÇKK uygulamasıyla kontrole göre genelde azalırken, değişebilir Mg ve K değerleri genel olarak artmıştır. Arazi ve serada hacim ağırlığı değerleri kontrole göre ÇKK'nun %3 > %6 > %9 doz sıralamasıyla azalmıştır. Toprakların tarla kapasitesi, devamlı solma noktası ve bitkiye yarayışlı su kapasitesi değerleri ÇKK uygulaması ile kontrole göre genelde %9 > %6 > %3 doz sıralamasıyla artmıştır.2009 yılında arazide ve 2010 yılında hem arazi hem de serada, domates bitkisi yetiştirilerek yürütülen denemelerde genelde ÇKK uygulaması ile kontrole göre bitki su tüketim değerleri azalırken, verim ve toplam bitki su kullanım randımanı değerleri artmıştır. Arazide 2009 yılında ÇKK uygulanan parsellerin 1. yılındaki 53 günlük ET değerleri 131.61 mm ile 60.58 mm arasında, 2.yılındaki 92 günlük ET değerleri 311.35 mm ile 196.18 mm arasında değişmiştir. 2010 yılında ÇKK uygulamasıyla arazide 92 günlük ET değerleri 426.01 mm ile 313.81 mm arasında, serada ise 112 günlük ET değerleri 546.63 mm ile 374.60 mm arasında değişmiştir. Domates veriminde kontrole göre en yüksek artışlar 2009 yılı ÇKK uygulamasının 2. yılında %9 ÇKK dozunda %16.79, 2010 yılında arazide %6 ÇKK'da %24.24 ve serada %9 ÇKK'da %58.95 oranlarında gerçekleşmiştir. Arazi ve serada bitki su kullanım randımanları ÇKK uygulamaları ile kontrole göre önemli düzeyde artmıştır.Anahtar kelimeler: Çeltik kavuzu kompostu, bitkiye yarayışlı su, toprak kalitesi, domates.