Tip-2 diyabetli hastalarda öz yeterlilik düzeyinin yaşam kalitesine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAK ARSLAN
Danışman: Afitap Özdelikara
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma tip-2 diyabetli hastalarda öz yeterlilik düzeyinin yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metod: Bu çalışma tanımlayıcı tipte tasarlanmıştır. Çalışma Ekim 2017-Şubat 2018 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde yatarak tedavi gören 150 tip-2 diyabet hastası ile gerçekleştirilmiştir. Veriler tanıtıcı form, Tip-2 Diyabetli Hastalar İçin Diyabet Yönetimindeki Öz Yeterlilik Ölçeği ve Kısa Form-36 (Short Form-36\SF-36) Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde yüzdelik, ortalama, Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testleri, Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların %62'si kadın, %74,8'i 60 yaş ve üzerinde, %46'sı ilkokul mezunu ve %50,7'si ev hanımıdır. Hastaların %56,7'si daha önce diyabet eğitimi aldığını, %60,7'si 10 yıl ve üzeri süredir diyabet hastası olduğunu, %92,7'si başka kronik hastalıklarının da olduğunu ve %68'i yakınlarında da diyabet hastalığının olduğunu belirtmiştir. Ayrıca hastaların %40,7'sinin oral antidiyabetik, %80'inin insülin kullandığı ve diyabete bağlı en sık yaşanan kronik komplikasyonun %31,5 ile nöropati olduğu saptanmıştır. Çalışma kapsamındaki hastaların diyabette öz yeterlilik toplam puanı ile SF-36 yaşam kalitesi ölçek alt boyutlarından fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, genel sağlık, enerji, sosyal fonksiyon, emosyonel rol güçlüğü, mental sağlık alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç: Araştırmada tip-2 diyabetli hastaların öz yeterlilik düzeylerinin artması ile yaşam kalitelerinin birçok alanda artış gösterdiği sonucuna varılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda diyabet eğitimlerinin daha çok hastaya ulaştırılması ve eğitim içeriklerinin genişletilmesi önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Diyabet; Hemşirelik; Öz yeterlilik; Yaşam kalitesi