Ilgaz Milli Park topraklarının erozyon duyarlılık parametrelerinin farklı enterpolasyon yöntemleriyle konumsal dağılımlarının belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CELALEDDİN CELİLOV

Danışman: Orhan Dengiz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünyanın birçok bölgesi için, verimli toprak katmanlarını taşıyıp toprak üretkenliğini azaltan, topraktaki organik madde miktarını ve besin maddelerini azaltıp toprağı sığlaştırarak arazi bozulmasına neden olan en önemli olaylardan birisi toprak erozyondur. Bu nedenle tahmin modellerine girdi olacak şekilde toprağın aşınabilirlik karakterinin belirlenmesi, erozyon çalışmalarında ilk adımı oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Ilgaz Milli Park sınırları içerisinde dağılım gösteren topraklarının toprak aşınım faktörü (USLE-K), dispersiyon oranı (DO) ve kil oranı (KO) gibi bazı erozyon duyarlılık parametrelerinin belirlenmesi ve Coğrafi Bilgi Sistemi yardımıyla farklı enterplasyon yöntemleri kullanılarak konumsal dağılımlarının haritalanmasıdır. Bu amaçla, alandan 0-20 cm'den toprak derinliğinden alınan 151 adet toprak örneklemesi yapılmıştır. Elde edilen sonuca göre, araştırma alanı toprakların büyük bir kısmı erozyona karşı duyarlılıkları oldukça yüksek oldukları belirlenmiştir. Ayrıca, duyarlılık parametreleri ile toprakların diğer fiziksel ve kimyasal özellikleri arasında korelasyon analizi yapılmıştır. Analiz sonucuna göre, USLE-K ile organik madde, kireç, kil ve silt arasında p<0,01 önem düzeyinde negatif ilişki belirlenirken, hacim ağırlığı ve kum arasında p<0,01 önem düzeyinde pozitif ilişki görülmüştür. Benzer sonuçlar kil haricinde DO da belirlenmiştir. KO da ise organik madde ile herhangi bir ilişki görülmezken kil ve silt ile p<0,05 önem düzeyinde negatif, kum ile pozitif ilişki belirlenmiştir.