16. yüzyılda Osmanlı'da Kızılbaş ayaklanmaları

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜMİT ERKAN

Danışman: Harun Yıldız

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada 16. Yüzyılda Osmanlı döneminde ortaya çıkan kızılbaş ayaklanmaları ele alınmıştır. Çalışma, toplam iki bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde kızılbaş kavramının tarihsel süreci, kızılbaşların yaşadıkları yerler ve kızılbaşlara yönelik Osmanlı politikaları ilk elden örneklerle ele alınmıştır. İkinci bölümde II. Bayezid, Yavuz Sultan Selim, Kanuni Sultan Süleyman ve III. Murad dönemlerinde ortaya çıkan kızılbaş ayaklanmaları üzerinde durulmuştur. Bu amaçla arşiv belgeleri ve çağdaş tarihçilerden istifade edilerek ayaklanmaların hazırlayıcı faktörlerine, ortaya çıkış sebeplerine, lider kadrosuna, oluşum sürecine değinerek ayaklanmanın ideolojik zemini, zaman ve mekânı, taraftar kitlesi hakkında arka plan tahlilleri yapılmıştır. Neticede bu ayaklanmaların Safevî propagandalarının yanısıra siyasî ve sosyo-ekonomik sebepler nedeniyle ortaya çıktığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Sözcükler: Alevîlik, Alevîlik Tarihi, KızılbaĢ, KızılbaĢ Ayaklanmaları,Osmanlı-Safevî ĠliĢkileri.