Nazlı Eray'ın beş romanında zaman
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL ÖNDER KARAKUŞ
Danışman: İlknur Tatar Kırılmış
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Zaman konusu ilkçağlardan günümüze kadar felsefe, fizik, psikoloji, sosyoloji ve edebiyat başta olmak üzere pek çok disiplini meşgul etmiştir. Buna rağmen zamanın ne olduğu ya da ne olmadığı sorusuna kesin bir yanıt verilememiş, zamanla ilgili cevaplar sürekli farklılık göstermiştir. Bilimsel gelişmelere paralel olarak değişen zaman anlayışı, felsefeyi, dolayısıyla edebî akımları da etkilemiştir. Düz bir çizgide ilerleyen klasik görüş yerini modern ve postmodern anlatılarda bilinçaltına ve çoklu perspektiflere odaklı zaman anlayışlarına bırakmıştır. Eserlerini farklı zaman bakış açılarıyla kaleme alan yazarlardan biri de Nazlı Eray'dır. Bu çalışmada, Nazlı Eray'ın Arzu Sapağında İnecek Var, Ay Falcısı, Ay Işığı Sofrası, Sis Kelebekleri ve Ölüm Limuzini romanları aracılığı ile gerçeklik ve düş zıtlığını besleyen en önemli argümanlardan biri olan zaman unsurunun genel eğilimi, bu eğilimin felsefi kaynağı ve metinlere yansıması üzerinde durulmuştur. Gerçeklik ve düş zıtlığı atmosferiyle okura sunulan eserlerde yazarın, zamanın derinliğini ve farklı perspektiflerini felsefi görüşlerle beslediği ve bu görüşleri postmodernist edebiyat anlayışının teknikleriyle metinlere ne şekilde aktardığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu incelemenin sonucunda Nazlı Eray'ın Nietzsche, Husserl, Heidegger Bachelard ve Ricoeur'un zaman yorumlarına benzer biçimde zamanı düz bir çizgide ilerlemeyen bilince odaklı, göreceli, belirsiz bir değişken olarak ele aldığı görülür. Ayrıca yazarın bilince odakladığı çoklu zaman anlayışını döngüsel, durağan, iç içe geçmiş ve içsel olmak üzere dört formda kullandığı tespit edilmiştir. Eray'ın zamanın felsefi yorumlarını bahsi geçen romanlara postmodernist edebiyatın çoklu zaman algısına dayanarak yazma, vak'a, okuma ve çok sayıda zaman perspektifini yan yana getirerek metinlere aktardığı gözlemlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Nazlı Eray, zaman, felsefe, postmodernist edebiyat.