Yaşam kalitesi ve menopoz: hayatın anlamı ve öz yeterliğe dayalı teorik bir model
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ebelik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZA HANDE ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada menopozal dönemde hayatın anlamı ve öz yeterlik kavramlarının yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin nedensellik ilişkisi ile teorik bir model bağlamında değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma tanımlayıcı tipte nicel bir çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri 650 kadın ile yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Veriler Samsun Asarcık Toplum Sağlığı Merkezine bağlı 5 Aile Sağlığı Merkezi'nde Genel Öz Yeterlik Ölçeği, Hayatın Anlam ve Amacı Ölçeği, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalite Ölçeği(Kısa Form) ve Menopoz Semptomlarını Değerlendirme Ölçeği uygulanarak elde edilmiştir. Veriler IBM SPSS V23 ve IBM AMOS V24 ile analiz edilmiştir. Normal dağılıma uyan ölçek puanları arasındaki ilişkinin incelenmesinde Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Yaşam kalitesi ölçeğinin boyutlarına etki eden bağımsız değişkenler Lineer Regresyon Analizi ile incelenmiştir. Ölçekler arasındaki aracı ve düzenleyici modeller için yol analizi kullanılmıştır ve hesaplama yöntemi olarak maximum likelihood yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların Bedensel Boyut ile Psikolojik şikayetler puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü çok zayıf bir ilişki vardır (r=0,106; p=0,007). Bedensel Boyut ile Hayatın Anlam ve Amacı Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü çok zayıf bir ilişki vardır (r=-0,083; p=0,035). Sosyal İlişkiler Boyutu ile Genel Özyeterlilik Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü çok zayıf bir ilişki vardır (r=-0,09; p=0,021). Sosyal İlişkiler Boyutu ile Ürogenital şikayetler puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü çok zayıf bir ilişki vardır (r=-0,079; p=0,044). Genel özyeterlik ölçeğinin menopoz semptomları değerlendirme ölçeği ve Ruhsal boyut puanı arasındaki ilişkide düzenleyici etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,025). Sonuç: Menopozal dönemdeki kadınların yaşadıkları semptomların yaşam kaliteleri üzerinde etkisi varken hayatın anlamı ve amacı üzerine etkisi bulunmamaktadır. Nedensellik üzerine yapılan ileri analizde menopozal dönemdeki kadınların genel özyeterlik düzeylerinin menopoz semptomlar ve yaşam kalitesi ruhsal boyut arasındaki ilişkide düzenleyici etkisi olduğu belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Menopoz, Menopoz Semptomları, Yaşam Kalitesi, Hayatın Anlamı, Öz Yeterlik