Batılı seyyah ve araştırmacılara göre 19. yüzyılın ikinci yarısında Doğu Karadeniz bölgesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEGÜL KUŞ

Danışman: İbrahim Tellioğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, 19 yüzyılın ikinci yarısında (1850-1900) Doğu Karadeniz Bölgesinin fiziki, sosyo-kültürel, siyasi ve idari yapısını batılı seyyah ve araştırmacıların gezi notlarına yansıdığı kadarıyla ele alarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın kapsamı, 19. yüzyılın ikinci yarısı olmakla birlikte, tarihsel süreci kavramak bakımından öncesine de güçlü atıflar yapılmıştır. Bu çalışmada ana kaynak olarak İngiliz, Alman, Fransız ve diğer batılı seyyah ve araştırmacıların gözlem ve incelemelerini kayıt altına aldıkları gezi notları kullanılmıştır. Çalışma Doğu Karadeniz Bölgesini daha bütünlüklü bir açıdan ele almak amacıyla başlıca üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde batılı seyyah ve araştırmacıların gezi notlarına yansıdığı kadarıyla bölgenin fiziki yapısı ele alınmıştır. İkinci bölümde bölgenin demografik yapısı ve bu yapıya etki eden unsurlar ve bölgenin kültürel dokusu üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise Tanzimat reformlarının uygulanmaya başlaması ile birlikte bölgenin idari yapısının zamanla ayânlıktan merkezi hükümetin her anlamda güçlü olduğu bir yapıya doğru nasıl dönüştüğü ve adı geçen dönemde ortaya çıkan birtakım siyasi gelişmelerin bölgenin gerek idari gerek siyasi yapısı üzerinde ne gibi etkiler yarattığı seyyah ve araştırmacıların gezi notlarına yansıdığı kadarıyla değerlendirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Doğu Karadeniz, 19 Yüzyılın İkinci Yarısı, Fiziki Yapı, Sosyo-kültürel Yapı, İdari ve Siyasi Yapı.