Parametrik olmayan istatistiksel testlerde çoklu karşılaştırmalar

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstatistik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURCAN İŞTAR

Danışman: Yüksel Terzi

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Nicel verili ikiden çok bağımsız veya bağımlı gruplarda verilerin normal dağılıma sahip olmaması ya da verilerin ordinal ölçekli olması halinde parametrik olmayan testler kullanılmaktadır. İkiden fazla grup karşılaştırmasında grupları ikişer ikişer karşılaştıran testler kullanıldığında birinci tip hata payı artmaktadır. Bu nedenle bunların yerine k tane örneklemi aynı anda işleme tabi tutan yöntemler önerilmiştir. Bu çalışmada parametrik olmayan testlerden sonra kullanılması önerilen ve çoğunlukla sıra sayıları üzerine kurulmuş olan çoklu karşılaştırma testlerinden bahsedilmiştir. Parametrik olmayan testlerden Kruskal-Wallis testi ve Friedman testinden sonra yokluk hipotezi olarak adlandırılan H_0 hipotezleri reddedildiğinde k sayıda faktör düzeyinden hangilerinin aynı etkide hangilerinin farklı etkide olduğuna bakmak gerekir. Bu amaçla çoklu karşılaştırma yöntemlerine başvurulur. Bu çalışmada amaç ikiden çok bağımlı ve bağımsız gruplarda kullanılan parametrik olmayan çoklu karşılaştırma testleri verilmiştir. Grupların bağımsız veya bağımlı olması, gözlem sayısısının eşit veya farklı oması durumuna göre uygun çoklu karşılaştırma testlerinin seçilmesi önerilmiştir.