Samsun Müzesi’ndeki Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemi’ne Ait Ateşli ve Ateşsiz Silahlar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Müzeyyen YAVUZ EYÜP

Danışman: Turgay Yazar

Özet:

Bu çalışmada, Samsun Müzesi envanterine kayıtlı toplam 41 adet ateşli ve ateşsiz silahlar tanıtılıp değerlendirilecektir. Silahlar tarih sahnesinde yer aldıkları kronolojik sıralamaya göre ateşsiz ve ateşli silahlar olmak üzere iki ayrı katalog halinde düzenlenmiştir. Ateşsiz silahlar kataloğunda kılıç ve türevleri açısından kılıç, yatağan, kama ve hançer; ateşli silahlar ise ateşleme mekanizması gelişimine göre çakmaklı tüfek, kapsüllü tüfek; çakmaklı tabanca, kapsüllü tabanca olarak gruplandırılarak katalogda yer almaktadır. Ateşsiz silah kataloğunda 5 adet kılıç, 11 adet yatağan, 8 adet kama ve 2 adet hançer; ateşli silah kataloğunda ise 8 adet tüfek ve 7 adet tabanca incelenmiştir.

Samsun Müzesi envanterine kayıtlı olan bu eserlerin 9 adedi Bafra Arkeolojik ve Etnografya Müzesi deposunda, Samsun Müzesinde yer alan toplam 32 adet eser ise müze teşhir salonu ve deposunda muhafaza altındadır. Çalışmamızda yer alan eserler tür, yapım malzemesi, yapım tekniği-dönemi, ölçüleri, teknik-süsleme programları açısından ayrıntılı olarak tanımlanmaktadır. Çalışma fotoğraflar ve dijital çizimler ile desteklenmektedir.

Çalışmada amaç haklarında bilimsel bir yayın ve inceleme yapılmamış olan bu eserleri bilim dünyasına sunmak ve Türk sanatı içerisindeki yerinin tespit edilmesine katkı sağlamaktır. Bu bağlamda müze depolarında yer alan ve bilim dünyasınca da bilinmeyen bu eserlerin tanıtılması büyük önem arz etmektedir