Planlı davranış teorisi bağlamında sosyal medyada paylaşımda bulunma ve niyet ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İletişim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜNZÜLE YEŞİL
Danışman: Sinan Kaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sosyal medyanın gündelik hayat içerisinde önemli bir yer edinmesi sebebiyle bireylerin sosyal medya içerisinde sergiledikleri davranış ve tutumları da değişikliğe uğramıştır. Sosyal ağlarda oluşturdukları profiller ile olumlu ve sosyal olarak arzu edilen benliklerini sergileyen bireyler ile etkili iletişim kurabilmek, düşünce yapılarını, nelerden etkilendiklerini ve davranışlarının ardında yatan nedenleri anlayabilmek bakımından sosyal medyada paylaşımda bulunma davranışının incelenmesi önem kazanmıştır. İnsan davranışının ardında yatan nedenleri açıklamak için oluşturulan teorilerden biri olan Planlı Davranış Teorisi temelinde gerçekleştirilen bu çalışmada teori içerisinde yer alan öznel norm, algılanan davranışsal kontrol, tutum ve niyet değişkenleri ile birliktebireysel farklılıklar olarak ele alınan sosyal kaygı ve beğenilme arzusu değişkenleri de araştırma modeline dahil edilmiştir. Bu kapsamda araştırmanın amacını, sosyal ağ kullanıcılarının sosyal ağlarda paylaşımda bulunma niyetlerini, paylaşım yapmaya yönelik tutum, algılanan davranış kontrolü, öznel norm, sosyal ağlarda beğenilme arzusu, sosyal ağlarda algılanan sosyal kaygı, yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, günlük ortalama sosyal ağları kullanma süresi ve paylaşım sıklığı açısından incelemek oluşturmaktadır. Saha araştırmasının gerçekleştirildiği çalışmada nedensel karşılaştırma modeli ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmada kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen 862 sosyal medya kullanıcısındançevrimiçi anket tekniği ile veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Analizler sonucunda cinsiyet, sosyal medya kullanım süresi ve paylaşım sıklığı açısından kullanıcıların paylaşım yapmaya yönelik niyetlerinin farklılaştığı görülmüştür.Ayrıca, kullanıcıların paylaşım yapmaya yönelik niyet düzeyleri ile paylaşım yapmaya yönelik tutum, algılanan davranışsal kontrol ve öznel norm düzeyleri arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Kullanıcıların paylaşım yapmaya yönelik niyet düzeyleri ile paylaşılan içerik kaygısı, öz-değerlendirme kaygısı ve sosyal medyada beğinilme arzusu düzeyleri arasında ise düşük düzeyde pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür.