Bazı ümitvar kestane kabağı (Cucurbita maxima Duch.) çeşit adaylarının meyve özellikleri ile verim değerlerinin stabilite analizi ile belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL ASLAN
Danışman: Ahmet Balkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Genotip x çevre interaksiyonlarının bitki ıslahı çalışmalarında önemli bir yeri vardır. Stabilite analizlerinin yapılabilmesi için önce genotip x çevre interaksiyonu varyanslarının istatistiksel olarak önemli olması gerekmektedir. Bu çalışma, seleksiyon ıslahı ile geliştirilen kestane kabağı çeşit adaylarının Samsun ekolojik koşullarındaki adaptasyon yetenekleri ve stabilite değerlerinin belirlenmesi amacıyla üç lokasyonda (Bafra, Salıpazarı ve Tekkeköy) yürütülmüştür. Araştırmada; 57Sİ21, 55ÇA15 ve 55BA03 nolu çeşit adayları ile kontrol olarak Arıcan 97 çeşidi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen verilere SAS istatistik analiz programı kullanarak birleştirilmiş varyans analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda genotip x lokasyon interaksiyonunun önemli düzeyde olduğu belirlenen meyve eti sertliği ve ortalama meyve ağırlığı özelliklerine ilişkin çeşit adaylarının stabilite yeteneklerini belirlemek için regresyon katsayısı (b), regresyondan sapmalar kareler ortalaması (Sd²) ve belirleme katsayısı (r²) değerleri kullanılmıştır. Ortalama meyve ağırlığı yönünden Arıcan 97 çeşidinin uygun çevre koşullarına iyi uyum gösterdiği ve 55BA03 nolu kestane kabağı genotipinin ise uygun olmayan çevre koşullarında daha iyi adaptasyon gösterdiği saptanmıştır. Meyve eti sertliği bakımından en yüksek stabilite değerine sahip 57Sİ21 genotipinin, tüm çevrelere iyi uyum gösterdiği belirlenmiştir. 55ÇA15, 55BA03 genotipleri ve Arıcan 97 çeşidinin meyve eti sertliği yönünden düşük stabilite gösterdikleri saptanmıştır. İncelenen diğer tüm özellikler bakımından kabak çeşit adaylarının genotip x lokasyon interaksiyonunun önemli düzeyde olmadığı ve stabil nitelikte oldukları tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda stabil özelliklere sahip oldukları belirlenen bu kestane kabağı çeşit adaylarının, standart tohumluk kaydına alınması için başvuruda bulunulacaktır. Böylece ülkemizde ıslah edilmiş olan yeni kestane kabağı çeşitlerinin, tarımsal üretime kazandırılması mümkün olacaktır. Anahtar Kelimeler: Kestane Kabağı, Çeşit adayı, Adaptasyon, Stabilite, Samsun