Türkiye'deki Gazetecilerin Görüşleri Bağlamında Yapay Zekanın Gazetecilik Mesleğine Etkileri: Robot Gazeteciliği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İletişim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF YAZICI

Danışman: Sinan Kaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dijitalleşme süreci ile birlikte medya alanında yaşanan dönüşümler gazetecilik meslek pratiklerini ve haber üretim biçimlerini de köklü bir biçimde değiştirmektedir. Bu çalışma, Türkiye'de gazetecilik mesleğinin yapay zeka ve gazetecilik uygulamaları karşısında geçirdiği dönüşümü, medya profesyonellerinin deneyim ve algıları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada yapay zeka destekli haberciliğin Türkiye'deki mevcut kullanım alanlarını, gazetecilerin bu teknolojilere yönelik yaklaşımlarını ve mesleğin geleceğine ilişkin öngörülerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu araştırmada farklı platformlarda aktif olarak çalışan 9 gazeteci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler kapsamında elde edilen veriler kodlama, kategori oluşturma ve tema belirleme aşamalarını içeren sistematik bir nitel veri analizi süreci ile incelenmiştir. Araştırma bulguları, yapay zekanın gazetecilikte özellikle ses deşifresi, veri işleme, taslak metin oluşturma ve rutin süreçlerde destekleyici bir araç olarak kullanıldığını göstermektedir. Katılımcı gazeteciler yapay zeka teknolojilerinin haber üretim hızı ve verimliliği arttırdığını ancak dezenformasyon riski ve mesleki istihdam üzerindeki olası etkilerine dair endişelerin bulunduğunu belirtmektedir. Sonuçlar, teknolojilerin medyayla uyumlu biçimde kullanımının gazetecilik emeğini ortadan kaldırmak yerine, insan denetimi rehberliğinde mesleki verimliliği arttıran tamamlayıcı bir rol üstlendiğini göstermektedir.