Sezai Karakoç, Nuri Pakdil ve İsmet Özel'in Şiirinde İsyan


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BATUHAN ŞUORUÇ

Danışman: Selçuk Çıkla

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sezai Karakoç, Nuri Pakdil ve İsmet Özel cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının en velud yazarları ve şairleri arasında yer almaktadır. Üç isim de gerek nesirlerinde gerekse şiirlerinde İslamî bir bakış açısını merkeze alarak olgu ve olayları yorumlamıştır. Her ne kadar bu üç isim aynı dönemde yaşamış ve edebi üretimlerini gerçekleştirmiş olsalar da birbirlerinden oldukça farklı bir edebî dil kullanmayı tercih etmiştir. Araştırmamıza konu olan üç isim de yaşamış oldukları çağda tanıklık ettikleri insanı ve insana ait değerleri yok sayan düşünce, eylem, hayat tarzı ve dünya görüşlerine karşı hemen bütün edebî üretimlerinde yüksek sesli bir dille isyan etmişlerdir. Şairlerin şiirlerinde bu tutumlarını nasıl ifade ettikleri, hangi imgelerden yararlandıkları, dil ve üslup bağlamında anlatmak istedikleri konuyu nasıl ele aldıkları ve başkaldırdıkları düşüncelerin karşısına hangi düşünceleri ve teklifleri koydukları tezimizin ana hatlarını belirlemiştir. Şairlerin şiirlerinde görülen isyan tavrı diğer edebî türlerde üretmiş oldukları eserlerden de yararlanılarak incelenmiştir. Araştırmamızda isyan kavramının tam olarak neye karşılık geldiği çeşitli söz-lüklere başvurularak tespit edilmeye çalışıldı. İsyan kavramının şairlerin şiirlerinin merkezinde olduğunu rahatlıkla gözlemleyebildiğimiz; insanın, neye itaat ettiği ve neye isyan ettiği konusu tespit edildi. Eserlerinin büyük bir bölümünü oluştururken temel referans olarak kullanmış oldukları; İslam inancının isyan kavramına nasıl bak-tığına ilişkin yerli ve yabancı birçok yazarın eserine başvuruldu. Öncelikle sistematik bir şekilde Sezai Karakoç'un, Nuri Pakdil'in ve İsmet Özel'in isyan kavramını düşüncelerinde nasıl temellendirdikleri ve anlamlandırdıkları açıklandı. Akabinde şairlerin şiir ve isyan konusundaki özgün değerlendirmeleri ortaya konuldu. Şairlerin edebî ve insanî duyarlılıklarıyla şiirlerinde tepki göstererek is-yan ettikleri konular, olgu ve olaylar, düşünce ve eylemler tespit edilerek alt başlıklar hâlinde sıralandı.