Bazı yenilebilir bitkilerin skopoletin içeriği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DAMLANUR KÜBRA ÇAKIR

Danışman: İlkay Koca

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ülkemizde, doğal olarak yetişen bitkiler insan beslenmesinde önemli bir yer tutmaktadır. Mineral ve besinsel lif kaynağı olan bitkiler aynı zamanda iyi bir fitokimyasal kaynağıdır. Bu fitokimyasallardan biri kumarinler içerisinde yer alan skopoletin ve glikozit formu skopolindir. Bu çalışma Karadeniz Bölgesinde doğal olarak yetişen ısırgan (Urtica diocia L.), ebegümeci (Malva sylvestris L.), semizotu (Portulaca oleracea), madımak (Polygonum cognatum), dereotu (Anethum graveolens) ve kişniş (Coriandrum sativum) bitkilerinin skopoletin içeriklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada bitkilerin skopoletin içeriği yanında toplam fenolik madde ve antioksidan aktiviteleri de araştırılmıştır. Madımak hariç diğer bitkilerde, analizler bitkilerin yaprak ve sap kısımlarında yapılmıştır. Çalışma sonunda semizotu, dereotu ve ebegümecinin sap kısmında skopoletin saptanamamıştır. Ayrıca her örnekte de skopoletin görülmemiştir. En düşük toplam fenolik madde miktarı ebegümeci sapında (0.86 mg/g), en yüksek madımak (67.74 mg/g) bitkisinde belirlenmiştir. En düşük demir indirgeme antioksidan gücü (FRAP) değeri semizotu sapında (1571.58 μmol/g), en yüksek kişniş yaprağında (64905.90 μmol/g) tespit edilmiştir. En düşük DPPH radikali indirgeme gücü ebegümeci sapında (48.63 μmol/g), en yüksek madımak bitkisinde (5261.56 μmol/g) bulunmuştur. Çalışmada en düşük skopoletin miktarı ısırgan yaprağında (11.48 mg/kg), en yüksek madımak bitkisinde (6708.37 mg/kg) saptanmıştır.