Primipar gebelere uygulanan "anneliğe geçiş programının" kendini değerlendirme, postpartum problemler ve maternal bağlanma sürecine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK ÇELİK EREN
Danışman: Ilknur Aydın Avci
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Bu araştırmanın amacı primipar gebelere uygulanan "Anneliğe Geçiş Programı'nın kendini değerlendirme, postpartum problemler ve maternal bağlanma sürecine etkisini belirlemektir. Materyal ve Metot: Bu araştırma randomize, ön test-son test kontrol gruplu deneysel tiptedir. Araştırmanın verileri Samsun ilinde bulunan iki Aile Sağlığı Merkezi'nde toplanmış olup, dahil edilme kriterlerini taşıyan, deney grubunda 35 gebe kontrol grubunda 38 gebe ile tamamlanmıştır. Araştırmada örneklem grubundaki tüm gebelere öntest uygulaması olarak Kişisel Bilgi Formu, Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği, Prenatal Bağlanma Envanteri uygulanmıştır. Deney grubundaki gebelere Meleis'in Geçiş Teorisi'ne temellendirilmiş Anneliğe Geçiş Programı uygulanmıştır. Araştırmanın son test uygulamaları postpartum altıncı hafta ve dördüncü aylarda gerçekleştirilmiştir. Birinci son test uygulamasında Postpartum Kendini Değerlendirme Ölçeği, Postpartum Fiziksel Semptom Şiddeti Ölçeği, Maternal Bağlanma Ölçeği; ikinci son test uygulamasında Maternal Bağlanma Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya başlamadan önce etik kurul izni ve kurum izni alınmıştır; gebelerden sözlü ve yazılı gönüllü olur alınmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, paired t testi, ki-kare testi, Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Bulgular: Deney grubundaki gebelerin yaş ortalaması 26.91±3.10, %45.7'si üniversite ve üzeri eğitim seviyesine sahip %77.1'inin gebeliği planlı, %88.6'sının doğuma ilişkin korku yaşadığı, %82.9'unun bebek ile ilgili korku yaşadığı bulunmuştur. Kontrol grubundaki gebelerin yaş ortalaması 26.45±3.75, %39.5'i üniversite ve üzeri eğitim seviyesine sahip, %73.7'sinin gebeliği planlı, %76.3'ünün doğuma ilişkin korku yaşadığı, %65.8'inin bebek ile ilgili korku yaşadığı saptanmıştır. Deney ve kontrol grubundaki gebelerin öntest olarak uygulanan Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği ve Prenatal Bağlanma Envanteri toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farkın olmadığı (p>0.05); birinci son test olarak uygulanan Postpartum Kendini Değerlendirme Ölçeği, Postpartum Fiziksel Semptom Şiddeti Ölçeği ve Maternal Bağlanma Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olduğu ve ikinci son test olarak uygulanan Maternal Bağlanma Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Araştırma sonucunda deney grubundaki gebelere uygulanan "Anneliğe Geçiş Programı"nın postpartum kendini değerlendirme, postpartum fiziksel semptom şiddeti ve maternal bağlanma üzerinde olumlu etkisinin olduğu bulunmuştur.