TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ EDAT ETKİNLİKLERİNİN İŞLEV TEMELLİ DİL YAPILARI VE SÖZ VARLIĞI KAZANIMLARINA GÖRE İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkçe Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLSEREN DAĞ
Danışman: Mediha Mangır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki "edat" etkinliklerini, 2024 Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan "işlev temelli dil yapıları ve söz varlığı" kazanımları (öğrenme çıktıları) açısından incelemeyi ve edatların "işlev temelli dil yapıları" içinde öğretimine yönelik etkinlik önerileri sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ile nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara bakıldığında, ortaokul Türkçe ders kitaplarından 5 ve 6. sınıf kitaplarında edat etkinliklerinin yer aldığı, bu edat etkinliklerinin kitaplardaki "dinleme/izleme, okuma, konuşma, yazma ve tama sonu değerlendirme (kontrol noktası)" alanlarına eşit dağılmadığı görülmüştür. Ortaokul 2024 Türkçe dersi Öğretim Programı'nda ifade edilen "işlev temelli dil yapıları ve söz varlığı" kazanımlarına göre değerlendirilen 5 ve 6. sınıf ders kitaplarındaki edat etkinliklerinin ise "anlama" ve "anlatma" başlıklarında belirtilen kazanımlara (öğrenme çıktıları) eşit dağılmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca ders kitaplarında ve literatürde edatların kullanıldıkları bazı işlevlerinin de güncel programın hiçbir sınıf seviyesindeki "işlev temelli dil yapıları ve söz varlığı" kazanımlarında yer almadığı dikkati çekmiştir. Ders kitaplarından alınan ve farklı işlevleri içeren edat etkinliklerine öğrencilerin doğru cevap verme durumları da ortaya konulup "işlev temelli dil yapıları ve söz varlığı" öğrenme çıktılarını ve literatürü dikkate alarak etkinlik önerilerinde bulunulmuştur.