Dede Korkut hikâyeleri ile Mahabharata destanı'nda (I ve II. bölüm) yer alan toplumsal hayata ait motiflerin karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF SERENLİ
Danışman: Ömer Saraç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın konusu, "Dede Korkut Hikâyeleri ile Mahabharata Destanı'nda (I ve II. Bölüm) Yer Alan Toplumsal Hayata Ait Motiflerin Karşılaştırılması" olarak belirlenmiştir. Dede Korkut Hikâyeleri ve Mahabharata Destanı, Stith Thompson'un "Halk Edebiyatı Motif İndeksi (The Motif-Index of Folk Literature)" adlı eserinin 'Toplum' başlığına göre sınıflandırılmış ve karşılaştırılmıştır. Bu çalışmanın amacını, Dede Korkut Hikâyeleri ve Mahabharata Destanı'nda yer alan toplumsal hayata ait motiflerin karşılaştırması sonucunda, ortak motiflerdeki benzer ve farklılıkların ortaya koyulması oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda "Her iki metinde tespit edilen toplumsal hayata ait ortak motiflerin temelindeki benzerlik ve farklılıkların sebebi nedir?" sorusuna da cevap aranacaktır. Böylece Türk ve Hint toplumuna ait bu iki metin karşılaştırılacak ve yapılacak araştırmalara yol göstermesi bakımından da önem arz edecektir. Bu çalışmada belgesel kaynak tarama yöntemi yoluyla Dede Korkut Hikâyeleri ve Mahabharata Destanı'nda yer alan topluma ait motifler saptanmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda çalışmada model olarak esas aldığımız Stith Thompson'un Halk Edebiyatı Motif İndeksi'nin kuramsal zeminini de oluşturan karşılaştırmalı yöntem kullanılmıştır. Bununla beraber Muharrem Ergin'in çalışması olan "Dede Korkut Kitabı" ve sadece iki bölümüne ulaşabildiğimiz Türkçeye çevirenin de 'Ayâsya' olduğu "Mahabharata" esas alınarak çalışma sınırlandırılmış, elde edilen veriler ışığında analizlerde bulunulmaya çalışılmıştır. Bu çalışma girişten sonra dört bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında araştırmanın konusu, amacı, önemi, kapsam ve sınırlılıkları, yöntemi ele alındıktan sonra Dede Korkut Hikâyeleri ve Mahabharata Destanı ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde destan kavramına genel bir bakış, ikinci bölümde Dede Korkut Hikâyeleri ve Mahabharata Destanı'nın olay örgüleri, üçüncü bölümde Stith Thompson'un "Halk Edebiyatı Motif İndeksi (The Motif-Index of Folk Literature)" adlı eserinin 'Toplum' maddesinde yer alan motiflerin, metinlerin taranması sonucu ortaya çıkan listesi, dördüncü bölümde tespit edilen motiflerin karşılaştırılması yer almaktadır. Sonuç kısmında ise çalışmanın genel bir değerlendirmesi yapılarak Oğuz ve Hint toplum yapısının benzer ve farklı yönlerinin tespit edildiği vurgulanmıştır. Anahtar Sözcükler: Dede Korkut Hikâyeleri, Mahabharata Destanı, Halk Edebiyatının Motif İndeksi, Toplumsal hayat