Coğrafi işaretli ve organik ürünler ile ilgili tüketicilerin bilgi seviyeleri, tutumları ve tüketim davranışları: Samsun ili örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE YILMAZ

Danışman: Kürşat Demiryürek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Samsun ili İlkadım, Atakum ve Canik ilçeleri tüketicilerinin coğrafi işaretli ve organik ürünler ile ilgili bilgi seviyelerinin, tutum ve tüketim davranışlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın birincil ve temel materyalini Samsun ili İlkadım, Atakum ve Canik ilçelerinde ikamet etmekte olan tüketicilerden anket yoluyla elde edilen veriler oluşturmaktadır. Toplam 384 tüketici araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırma verileri 2019 yılı Ekim ve Kasım aylarında toplanmıştır. Tüketicilerin sosyoekonomik özellikleri basit istatistiki yöntemlerle; coğrafi işaretli ve organik ürünlere ilişkin bilgi seviyeleri, tutum ve tüketim davranışları; Bilgi, Tutum ve Uygulama (BTU) analizi ile incelenerek karşılaştırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre tüketicilerin %52,1'i erkek, %47,9'u kadın, %70,3'ü evli, %29,7'si bekâr, %31,3'ü memur ve %29,4'ü lisans mezunudur. Katılımcıların yaş ortalaması 39, aylık gelir ortalaması ise 4,906 TL'dir. Araştırma sonuçlarına göre tüketicilerin, coğrafi işaretli ürün tanımı ve özellikleri konusunda yeterince bilgi sahibi olmadıkları ve farklı algılarının oldukları söylenebilir. Tüketicilerin %47,7'sinin coğrafi işaretli ürün tükettiği, %46,4'ünün ise coğrafi işaretli ürüne daha fazla ödeme yapabileceği, %22,7'sinin ise fiyatın %5-10 arası fazlasını ödeyebileceği tespit edilmiştir. Tüketicilerin organik ürün tanımı ve özellikleri konusundaki bilgileri coğrafi işaretli ürünlere oranla daha iyi seviyededir. Tüketicilerin %85,7'sinin organik ürün tükettiği ve %70,1'inin organik ürüne daha fazla ödeme yapabileceği, %46,8'inin ise fiyatın %5-10 arası fazlasını ödeyebileceği tespit edilmiştir. Katılımcıların coğrafi işaretli ve organik ürünlere yönelik bilgi seviyesinin artması ile coğrafi işaretli ve organik ürünlere yönelik tutumları anlamlı düzeyde azalmaktadır. Bu durum bilgi seviyesinin önemini net bir şekilde ortaya koyarken tüketicilerin bu konuda bilinçlendirilmelerinin ne kadar önemli olduğuna vurgu yapmaktadır.