Muhabbet kuşlarında (Melopsittacus undulatus) elde tutma stresini azaltmaya yönelik Lavanta (Lavandula angustifolia) hidrolatı kullanımının kortikosteron seviyesine etkisinin belirlenmesi.

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fizyoloji (Veteriner) Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELİKE DOĞU

Danışman: Metin Çenesiz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Stres, organizmada homeostaz için gerçek veya algılanan bir tehdit oluştuğunda bir dizi bütünleştirici ve davranışsal süreci içeren karmaşık bir fizyolojik durumdur. Canlının homeostazını tehdit eden tüm uyaranlara stresör adı verilmektedir. Evlerimizi paylaştığımız muhabbet kuşlarının en fazla maruz kaldığı stresörlerden biri elde tutma uygulamasıdır. Tez çalışmamızın amacı, muhabbet kuşlarında elde tutma stresini azaltmaya yönelik lavanta (Lavandula angustifolia) hidrolatı kullanımının plazma kortikosteron seviyesine etkisini belirlemektir. Çalışmamız, her grupta beş dişi ve beş erkek olmak üzere toplam 20 muhabbet kuşundan oluşan deneme ve kontrol gruplarından oluşmaktadır. Gruplar aynı şartlarda 15 günlük karantina süreci geçirmiştir. Karantina sürecinin tamamlanmasının ardından deneme grubuna bir hafta süreyle günlük su tüketimine eklenen 150 µl lavanta hidrolatı verilmiştir. Bir haftanın sonunda deneme ve kontrol grubu kuşlarına aynı zaman diliminde standardize edilmiş stresör uygulaması ve kan alma protokolü uygulanmıştır. Alınan kan örneklerinden plazma kortikosteron düzeyleri belirlenmiş ve elde edilen verilerin istatistiksel analizi yapılmıştır. İstatistiksel analizler sonucunda muhabbet kuşlarında lavanta (Lavandula angustifolia) hidrolatı kullanımının elde tutma stresine karşı oluşan stres cevabını azaltmada istatistiksel olarak anlamlı bir etki gösterdiği tespit edilmiştir.