Gezgin satıcı probleminin karınca kolonisi algoritması ile çözüm performansının arttırılmasında parametre optimizasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstatistik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KUMRU AKŞEHİR
Danışman: Talat Şenel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Endüstriyel problemlerin çözümünde kullanılan sezgisel yöntemlerin önde gelenlerinden biri de "Karınca Kolonisi Algoritmasıdır" . Karıncalar bir yol seçmeleri gerektiği zaman bu seçimi alternatif yollar üzerine bırakılmış olan feromon madde yoğunluğuna göre belirlemektedirler ve karıncaların bu hareketleri merkezi bir kontrol ile sağlanmamaktadır. Karınca kolonisi optimizasyonu, gezgin satıcı problemi gibi çözümü karışık kombinatoryal optimizasyon problemleri için umut verici bir optimizasyon tekniğidir. Karınca koloni optimizasyonu birçok kombinatoryal optimizasyon problemlerine başarıyla uygulanmıştır. Bu çalışma NP- hard olarak bilinen simetrik gezgin satıcı probleminin karınca kolonisi algoritması ile çözüm performansının arttırılmasında deney tasarımı ile ilgilidir. Uygulamada illere ait ilçeler arası mesafe matrisi oluşturuldu. Simetrik gezgin satıcı problemi Matlab programlama dilinde karınca kolonisi algoritması kullanılarak çözüldü. Karınca kolonisi algoritmasının optimum veya optimuma yakın çözüme ulaşma performansını etkileyen parametrelere ait faktör seviyeleri belirlendi. Deneyler Taguchi ortogonal düzleminde Minitabprogramlama dilinde yapıldı. Faktörlerin sonuçlara etkisi varyans analizi (Anova) yardımıyla bulundu. Karınca kolonisi algoritması performansını etkileyen parametre değişimlerinin en kısa mesafenin bulunmasına yönelik performansı üzerindeki etkileri incelendi. Karınca kolonisi algoritmasının çözüm performansını artıracak parametre setleri önerilmeye çalışıldı.