Mısır üretim faaliyetinin analizi: Tokat ve Amasya illeri örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALP OĞUZ BAŞTUĞ

Danışman: Kürşat Demiryürek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mısır bitkisi, tüm hububat ürünleri içerisinde ekim alanı büyüklüğü bakımından dünya sıralamasında ikinci, üretim ve verimde ise ilk sırada yer almaktadır. Türkiye'de ise mısır bitkisi, ekim alanı büyüklüğü bakımından buğday ve arpanın ardından 6%'lık pay ile üçüncü sırada yer almaktadır. Bu çalışmanın coğrafi kapsamını oluşturan Amasya ve Tokat illeri ise iklim ve ekolojik sistem özellikleri nedeniyle mısır üretimi açısından avantajlı bir bölge olarak karşımıza çıkmaktadır. Bölgedeki mısır üretim arzı artmakla birlikte, tüketim talebi ekonomik aktörlerin sayılarının artmasıyla uyumlu olarak her sene büyümektedir. Çalışmada kapsam olarak Amasya ve Tokat il sınırları içerisindeki danelik mısır üretim faaliyeti ele alınmıştır. Sılajlık ve tohumluk mısır kapsam dışında bırakılmıştır. Araştırmanın temeli çiftçilerle sahada birebir yapılan 77 adet anket verisine dayanmaktadır. Anket sorularına verilen cevaplara göre kuraklık mısır ekim alanlarının azalmasındaki en önemli nedenlerden biri olarak öne çıksa da çiftçilerin büyük çoğunluğunun salma tipi sulama yani vahşi sulama yöntemlerini tercih ettiği görülmüştür. Hem verimli toprakların erozyonla yok olmasını önlemek hem bitki köklerin boğulmasını önlemek hem de ekim alanlarının azalmaması için bu sulama tipinin damlama sulama gibi daha modern ve daha az su gerektiren yöntemlerle değiştirilmesi ilk önerilerimizden birisidir. İkinci önemli husus ise çiftçiler her ne kadar devlet desteği ve Ziraat Bankası A.Ş. üzerinden kredilerle kendi finansman kaynaklarını sağlayarak büyük ölçüde arazi sahipliklerini sürdürseler de hem ön ödeme ve avans ödemesi yapmaları hem de her kaliteden ürünü kabul etmeleri sebebi ile büyük ölçüde tüccar finansmanına bağımlı bir satış modeli tercih etmek durumunda kalmaktadır. Anket sorularından elde edilen veriler ekonometrik modellerle sınanmıştır ve En Küçük Kareler (EKK) yöntemi kullanılmıştır.