Türkmen halk şairi Reşit Ali Dakuklu (Şiirleri üzerine tematik bir inceleme)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEYHAN SHAWKAT BAHJAT BAHJAT

Danışman: Bekir Şişman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dakuk kasabası, Irak'ta tarihin derinliklerinden günümüze kadar Türklerin meskûn olduğu nadir şehirlerden birisidir. Coğrafî olarak bir geçiş yeri olması nedeniyle tarihin ilk dönemlerinden beri birçok istilaya maruz kalmıştır. Bu nedenle şehrin ilk dönemlerine ilişkin bilgiler kısıtlıdır. Buna rağmen antik bir şehir olması, onun en eski çağlardan beri önemli bir kültür ve medeniyet merkezi olduğunu göstermektedir. Türkmen şairi Reşit Ali Dakuklu, böyle bir coğrafyada yeşerdi ve yaşadığı dönemde yazdığı şiirlerle, hoyratlarla Türkmenlere yol gösterici oldu. Şiir ve yazılarında toplumun nasıl olması gerektiğini ortaya koydu. Reşit Ali Dakuklu eserlerinde hikmet, çalışkanlık, sevgi, gönül dostluğu ile birlikte millî konuları işledi. Şiirlerinde hece vezninden başka bir ölçü kullanmadı. Bu çalışmada Irak Türkmen Edebiyatına dikkatleri çekerek Reşit Ali Dakuklu'nun "Değme Yarama" adlı eserinin Türkiye Türkçesine aktarılmasına ve onun şahsiyetinin tanıtılmasına çalışılmıştır. Çalışmada, Reşit Ali Dakuklu'nun biyografik hayatı, eserleri ve hakkında yazılanlara yer verilmiştir. Ayrıca eserinde yer alan şiir ve hoyratları konularına göre düzenlenmiştir. Yine çalışmaya "sözlük" bölümü eklenerek şiirlerin daha iyi anlaşılır olması sağlanmıştır. Bizler Irak Türkmen Edebiyatını, tarihini ve medeniyetimizi Türkiye'de tanıtabildiğimiz ölçüde, Irak coğrafyasındaki Türkmenlerin ve şehirlerinin de Türkiye'nin manevi bir parçası olduğunu ortaya koymuş oluruz. Anahtar kelimeler: Kerkük, Dakuk, Türkmen Halk Şiiri, Hoyrat, Reşit Ali Dakuklu, Değme Yarama