Multiple skleroz hastalarında öz bakım gücünün yaşam kalitesi üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHSEN TAŞTAN
Danışman: Afitap Özdelikara
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, Multiple Skleroz hastalarında öz-bakım gücünün yaşam kalitesinin bileşenlerine etkisinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yürütülmüştür. Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini Eylül 2017- Mayıs 2018 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Nöroloji Poliklinik/Klinik'ine başvuran 120 Multiple Skleroz hastası oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından, hastaların sosyodemografik özelliklerini belirleyen tanıtıcı bilgi formu, Öz-Bakım Gücü Ölçeği (ÖBGÖ) ve Multiple Skleroz Hastalarında Yaşam Kalitesi Ölçeği (MSQoL-54) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin dağılımları incelenirken çarpıklık, basıklık değerleri dikkate alınmıştır. Verilerin dağılımlarına göre Independent-Samples T, One-Way ANOVA ve Kruskal Wallis H testi uygulanmıştır. MSQoL-54 ve ÖBGÖ ölçekleri arasındaki ilişkiyi ve öz-bakım gücünün yaşam kalitesi üzerine etki yüzdesini incelemek için Multivariate Varyans Analizi (MANOVA) uygulanmıştır. Bulgular: Hastaların %28,3'ü 40-49 yaş grubunda, %70'i kadın, %38,3'ü ortaokul/lise mezunu, %73,3'ü evli, %75'i çocuk sahibi ve %51,7'si çalışmadığını bildirmiştir. Hastaların Öz-Bakım Gücü Ölçeği'nden aldıkları ortalama puanı 93,37±25,47'dir. Bileşik Fiziksel Sağlık grubundan hastaların 53,92±10,78 puan, Bileşik Mental Sağlık grubundan 62,52±17,93 puan, Sağlıkta Değişiklik maddesinden 48,95±26,60 puan ve Cinsel İşlevden Memnuniyet maddesinden 57,10±33,44 puan aldıkları saptanmıştır. Sonuç: Öz bakım gücünün yaşam kalitesinin tüm alt boyutları ile arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmış ve öz bakım gücünün en çok mental sağlığa ilişkin yaşam kalitesinin açıklayıcısı olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Multiple skleroz; Öz bakım; Yaşam kalitesi.